تحليل ارتباطات غيركلامي در مخزن‏الاسرار با تكيه بر نشانه‏شناسي اجتماعي آداب معاشرت پي‏ير گيرو

نشانه‏شناسي اجتماعي به بررسي جايگاه وكاركرد نشانه‏ها در جامعه مي‏پردازد و يكي از رويكردهاي جديد تحليل متون در حوزه‏هاي نشانه‏شناسي است. يكي از ديدگاه‏هاي مهم در بحث نشانه‏شناسي اجتماعي نظريۀ پي‏ير گيرو است كه به دو مسئله هويت وآداب معاشرت دسته‏بندي مي‏شود. نشانه‏هاي آداب معاشرت، گوياي چگونگي برقراري ارتباط افراد وگروه‏هاي اجتماعي است كه به دو بخش ارتباط كلامي و غيركلامي تقسيم مي‏شود. هدف پژوهش حاضر يافتن نشانه‏هاي اجتماعي آداب معاشرت در بخش ارتباطات غيركلامي براساس نظريه پي‏يرگيرو در مخزن‏الاسرار است. اين جستار با استفاده از روش توصيفي–تحليلي، نشانه‏هاي اجتماعي ارتباط غيركلامي را از حكايات مخزن‏الاسرار استخراج و پس از دسته‏بندي، احصاء و تحليل هر يك از داده‏ها، مشخص مي‏كند كه اين نشانه‏ها با دلالت‏هاي اعمال و وضع اندام، حالات گوناگون اندام صورت (گريه وخنده، خجالت، رنگ، نگاه وچشم)، فاصله، فضا، خوراك، اشياء، لباس، نماد و نشانه، بو و عطر و وضع رفتار درمخزن‏الاسرار به‏كار رفته است. اما اعمال و وضع اندام و وضع رفتار به ترتيب، بيشترين بسامد كاربرد را داشت كه از طريق زبان بدن، موازي با زبان ملفوظ درانتقال مفاهيم نقش آفريده است. نظامي به قصد شناخت وترغيب مخاطب به پذيرش هنجارهاي اخلاقي-رفتاري متناسب با الگوهاي پيشنهادي خويش، آگاهانه شاخصه‏هاي ارتباطات غيركلامي را به‏عنوان كمك‏كارهاي زبان ملفوظ در راستاي اثربخشي بيشتر تعليماتش به‏كار مي‏برد.