پيدايش و ويژگي‌هاي ژئومورفولوژيكي چشم انداز بدلند شبه كارستي جنوب گلباف، استان كرمان

بدلندهاي شبه كارستي از جمله نادرترين، ولي زيباترين، چشم اندازهاي طبيعت مي باشند. آنها با داشتن چاله هاي سطحي فراوان و شبكه اي از تونل ها در سنگ هاي غيركربناته مشخص مي شوند.نمونه اي از اين نوع چشم انداز كه براي اولين بار در ايران شناسائي و معرفي مي شود در سطح يك كفه رسي كوچك در حال فرسايش در 8 كيلومتري جنوب گلباف كرمان وجود دارد. لذا، هدف اين مطالعه معرفي اين چشم انداز با تأكيد بر مشخصات ماده به وجود آورنده، نحوه تشكيل، نوع عوارض، اندازه عوارض و فرايندهاي تشكيل آن است. بدين منظور، تعداد 6 نمونه از بخش هاي مختلف آن برداشت شد و از نظر كاني شناسي (با XRD )، شيميائي و بافتي مطالعه گرديد. همچنين، از طريق مطالعات صحرائي در همه بخش هاي آن، نوع عوارض شناسائي شدند و اندازه عوارض مورد سنجش قرار گرفت. بعلاوه، نحوه پيدايش و فرايندهاي شكل گيري آن مشخص گرديد و با كارست هاي واقعي مقايسه شدند. براساس اين مطالعه، ماده به وجود آورنده آن يك لوم (گل سنگ) مناسب براي تشكيل رگاب است كه در تشكيل اين نوع چشم انداز نقش كليدي دارد. در اثر بريده شدن سطح كفه رسي توسط جريان هاي عبوري و تشكيل شكاف هاي انقباضي ناشي از خشك شدن، جريان هاي سطحي در بعضي نقاط وارد گل سنگ شدند و با فرسايش فيزيكي در دهانه هاي ورودي و مسيرهاي حركت در داخل زمين تا نقطه خروج در آبكندهاي فرسايشي، موجب تشكيل چاله هاي قيفي سطحي فراوان و شبكه رگاب به صورت تونل هاي كوچك و متوسط در داخل ماده شده اند. در ضمن، در بعضي نقاط در اثر ريزش سقف تونل ها چاله هاي ريزشي و آبكندهاي ريزشي هم به وجود آمده اند. لذا، مجموعه چاله هاي قيفي، چاله هاي ريزشي، آبكندها و شبكه غارها و تونل ها چشم انداز جالبي را به وجود آورده اند كه ارزش علمي- آموزشي و ژئوتوريسمي بالائي دارد. اين مطالعه مي تواند زمينه را براي ثبت آن به عنوان يك ميراث طبيعي و ژئومورفوسايت فراهم سازد.