ارزيابي مخاطره زمين ‌لغزش و واكاوي علل آن در جاده جديد سردشت - بانه حدفاصل سردشت - دارساوين

شبكه هاي ارتباطي با توجه به گستردگي فضايي و نيز قرارگيري در محيطه اي متفاوت و متاثر از تغيير كاربري در معرض مخاطرات محيطي مختلفي قرار دارند. يكي از اين مخاطرات مهم ناپايداري دامنه‌اي و به صورت موردي زمين‌لغزش‌ها هستند. در اين بين ناپايداري دامنه‌اي در جاده‌هايي كه بعد از احداث سدها و در مجاورت اين سازه آبي و به ويژه بدون توجه به ماهيت فرم‌هاي ژئومورفيك ساخته مي‌شوند، قابل توجه است. بر اين اساس جاده سردست- بانه تا دارساوين كه بعد از احداث سد سردشت در چند سال اخير بخشي از آن دچار تغيير مسير گرديد و مسير جديد آن منطبق بر بازه مياني اين محدوده است، از منظر ناپايداري دامنه‌اي و زمين لغزش مورد ارزيابي، پهنه‌بندي و واكاوي به صورت مقايسه‌اي قرار گرفت. در اين پژوهش از مجموعه مطالعات تئوريك، ميداني چند نوبته و نيز روش فازي بر مبناي عملگر Gamma0/9 با به كارگيري حداكثر متغير تاثير‌گذار شامل 16 مورد با يك رويكرد سيستمي استفاده گرديد. نتايج نهايي نشان داد كه بر اساس مدل مذكور بازه‌هاي يك و دو به ترتيب داراي پتانسيل ناپايداري و در سطح خطر بالايي قرار دارند. نتايج اعتبارسنجي نيز با مقدار 0.811 دال بر كارايي مدل بود. با اين وجود مطالعات ميداني نيز ضمن تاييد اين مساله گوياي آن بود كه بازه دو به لحاظ رخداد زمين‌لغزش بعد از احداث سد و ايجاد جاده جديد كه منطبق بر آن است، يك نمونه تيپيك از ناپايداري شده است كه واكاوي دلايل آن گوياي نقش واحد ژئومورفيك حساس شامل احداث جاده بر روي پادگانه آبرفتي كواترنري با رسوبات سست در مجاورت بلافصل رودخانه زاب با قدرت جريان و نيز زيربري بالا مي‌باشد. بنابراين ضرورت توجه به رويكردهاي فرم و فرايندي ژئومورفولوژي كه كمتر مورد توجه است در مسائل عمران محيطي كارا بوده و در برگيرنده مسير واقعي توسعه پايدار است.