تأثير محلول پاشي هيوميك‌اسيد بر ويژگي‌هاي مورفوفيزيولوژيكي و عملكرد گياه لوبياي سياه تحت رژيم هاي مختلف آبياري

كمبود آب يكي از مهم ترين عوامل محدودكننده توليد در گياهان زراعي است. پژوهش حاضر در سال 1398 به منظور بررسي اثر زمان هاي مختلف آبياري و محلول‌پاشي ‌هيوميك‌اسيد بر صفات مورفوفيزيولوژيكي و عملكرد لوبياي سياه به‌صورت كرت خردشده در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در ايستگاه تحقيقات كشاورزي شهر زهك استان سيستان و بلوچستان اجرا گرديد. عامل اصلي سه تيمار آبياري شامل آبياري از كاشت تا مرحله برداشت (شاهد)، آبياري از كاشت تا مرحله گل دهي و آبياري از گل دهي تا برداشت و عامل فرعي شامل محلول‌پاشي چهار غلظت هيوميك‌اسيد‌ (صفر، يك، دو و سه در هزار) بود. در سطح آبياري گل دهي تا برداشت ارتفاع، عملكرد تر و خشك علوفه، سطح برگ (در مرحله ساقه دهي و گل دهي)، رنگيزه هاي فتوسنتزي، غلظت نيتروژن، فسفر (3.3 درصد)، پتاسيم (20.6 درصد) و كلسيم برگ، عملكرد دانه (11.2 درصد) و زيست توده (60.2 درصد) كاهش داشته اما مقدار پرولين (31.8 درصد) نسبت به تيمار شاهد افزايش يافت. هم‌چنين با افزايش سطوح هيوميك‌اسيد مقادير همه صفات مورد بررسي افزايش يافتند. مصرف هيوميك‌اسيد بر صفات گياه لوبيا سياه در شرايط تنش خشكي اثر مثبت داشت به طوري‌كه غلظت سه در هزار آن باعث كاهش اثرات نامطلوب كم آبي و بهبود صفات گياه زراعي لوبياي سياه شد. به طور كلي آبياري كامل و كاربرد سه در هزار هيوميك‌اسيد براي توليد لوبياي سياه مناسب به نظر مي رسد. پيشنهاد مي گردد كه در پژوهش هاي آتي كاربرد خاك مصرف هيوميك‌اسيد مورد بررسي قرار گيرد تا كارايي روش هاي به كار برده‌شده مقايسه شوند.