برنامه آموزشي جغرافياي ايران در سده بيست و يكم

جغرافياي ايران به دلايل زيادي در جامعه علمي و اجتماعي ايران از اقبال خوبي برخوردار نيست. تعداد اندكي از  فارغ التحصيلان توانسته اند در بازار كار جذب شوند. از طرف ديگر سامانه انسان و محيط زمينه اصلي مطالعه جغرافيا در دهه هاي اخير دچار بحران هاي شديدي مانند تغييرات اقليمي شده است. يعني اينكه جغرافياي ايران هم از وضعيت سامانه انسان و محيط و هم از سرنوشت فارغ التحصيلان خود غافل  مانده است. براي حل اين مشكل جغرافياي ايران بايد يك خانه تكاني بنيادي انجام دهد. بستر اصلي اين خانه تكاني حتما ايجاد پايداري در سامانه انسان و محيط است. در اين مقاله سعي شده است با شرح وضعيت محيط طبيعي، وضعيت آموزش جغرافياي ايران، و رابطه بين جغرافيا و توسعه پايدار چاره اي منطقي براي ادامه آموزش جغرافياي ايران ارايه شود. برنامه ارايه شده شامل هدف كاربردي جغرافيا درجامعه، ديدگاه يكپارچه تحليل فضايي و سامانه انسان و محيط، رويكرد حل مساله و ناحيه به عنوان واحد فضايي مطالعه مي باشد. بر اين اساس هدف از تدريس جغرافيا در ايران تربيت افرادي است كه اولا احساس مسوليت محيطي داشته باشند، به اخلاق محيطي آراسته شوند، ارزش محيط طبيعي را مي دانند و در برابر نسل هاي آينده هم مسول مي باشند. بدين جهت سعي مي كنند با استفاده از تفكر و دانش جغرافيايي اولا بحران ها را چاره جويي كنند و ثانيا در راستاي ساخت فضاي جغرافيايي پايدار تلاش مي كنند. براي رسيدن به اين هدف به طور دايم در تلاش، تحليل، برنامه ريزي و مديريت فضايي هستند تا اينكه خلافي نسبت به محدوده اخلاق محيطي رخ ندهد. در اين صورت است كه فارغ التحصيلان هم در بازار كار جذب مي شوند و هم از جايگاه علمي و اجتماعي خوبي برخواردار مي شوند. سامانه انسان و محيط هم به مرحله پايداري رسيده و انسان و محيط به صورت اكولوژيكي زندگي بالنده و شكوفا خواهند داشت. دوره كارشناسي جغرافيا فقط يك رشته جامع جغرافيا خواهد بود كه دروس بنيادي و  كاربردي و ناحيه اي و تكنيكي در زمينه جغرافيا و توسعه پايدار تدريس خواهد شد. در دوره كارشناسي ارشد با توجه به نيازهاي جامعه مي توانند گرايش  هايي داشته باشند. دوره دكترا هم يك رشته است و تخصص دانشجويان بر اساس رساله شان تعيين مي شود.