چرايي و چيستي موضع‌گيري ايران در مورد خروج نيروهاي بريتانيا از مرزهاي دريايي خليج‌فارس (1969-1971. م / 1347-1350. ش)

زمينه و هدف: در دهه 40 ش / 60 م در منطقة استراتژيك خليج فارس، دگرگوني هاي عمده‌اي پديدار گشت كه مسئله خروج نيروهاي انگلستان از مهم‌ترين پيامدهاي آن بود. بر اساس دكترين جديد انگلستان، پايگاه‌هاي بريتانيا تا سال 1350 ش/ 1971 م در سرزمين‌هاي شرق آبراه سوئز از جمله خليج‌فارس تخليه مي‌گرديد. پس از اعلام رسمي اين موضوع، جهان غرب به رهبري آمريكا، با طرح مسئله خلاءِ قدرت نگراني خود را از پيامدهاي ناگوار احتمالي آن ابراز نمودند دولت ايران كه در موضعي برتر نسبت به ساير امارت‌هاي كوچك منطقه قرار داشت، بشدت از خروج نيروهاي انگليسي حمايت نمود و اين مسئله به يكي از اصول زيربنايي سياست خارجي دولت پهلوي دوم تبديل گشت. هدف اصلي اين پژوهش بررسي چگونگي و علل موضع‌گيري ايران در برابر مقوله خروج انگلستان از خليج‌فارس در اواخر دهه 40 ش/ 60 م مي‌باشد. روش: روش پژوهش تحليلي تاريخي و بهره‌مندي از شيوه كتابخانه‌اي است و به چگونگي تقابل و چالش ايران با استراتژي جديد دولتمردان لندن بپردازد. يافته‌ها: كه دولت پهلوي دوم تحت تأثير مجموعه‌اي از عوامل داخلي و رهيافت‌هاي بين‌المللي، در تقابل كامل با تداوم حضور نيروهاي نظامي انگلستان در حوزه خليج‌فارس و درياي عمان قرار گرفت. نتايج: خروج نيروهاي انگليسي از مرزهاي دريايي جنوب خليج‌فارس و پذيرش تغيير در اين خطوط، به‌صورت اجبار و تحت تأثير مجموعه عوامل منطقه‌اي و بين‌المللي انجام‌گرفته است.