تأثير بيماري سوختگي فوزاريومي سنبله بر روي شاخص‌هاي كيفي جوانه زني بذر گندم Triticum aestivum

بيماري سوختگي فوزاريومي سنبله يكي از مهمترين بيماري‌هاي قارچي غلات دانه ريز در سراسر جهان است كه نه تنها عملكرد را كاهش مي‌دهند، بلكه از طريق توليد زهرآبه هاي قارچي مختلف موجب كاهش كيفيت محصول مي‌شود. هدف از اين پژوهش، جداسازي و شناسايي عوامل بيماري سوختگي فوزاريومي سنبله و ارزيابي تأثير آلودگي بذر با جدايه‌هاي مختلف Fusarium و تريكوتسين داكسي نيوالنول بر روي صفات مرتبط با جوانه‌زني مي‌باشد. به منظور شناسايي گونه‌هاي Fusarium عامل بيماري از بذور آلوده گندم از مزارع استان‌هاي زنجان، مركزي، تهران، البرز، همدان، فارس، سيستان و بلوچستان، كرمانشاه و خوزستان براساس ضوابط انجمن بين‌المللي آزمون بذر نمونه‌برداري شد. سپس توانايي توليد تريكوتسين‌ها و حضور ژن‌هاي دخيل در توليد داكسي نيوالنول رديابي و ميزان توليد آن در محيط كشت برنج با روش كروماتوگرافي مايع با كارايي بالا مورد ارزيابي قرار گرفت. در مجموع، 15 جدايه بر اساس ويژگي‌هاي ريخت‌شناختي و مولكولي متعلق به گونه‌هاي F. graminearum (12 جدايه) و F. culmorum (3 جدايه) شناسايي شدند. نتايج نشان داد كه فقط 40 درصد جدايه‌هاي جداسازي شده توانايي توليد تريكوتسين‌ها داشتند و ميزان توليد داكسي نيوالنول در محدوده 3500-1650 ميكروگرم در كيلوگرم بود. نتايج آزمون جوانه‌زني استاندارد نشان داد كه تيمار بذر با جدايه‌هاي مختلف Fusarium به‌طور قابل‌توجهي روي شاخص‌هاي بنيه و جوانه‌زني بذر تأثير گذاشته و موجب كاهش كيفيت بذر و سلامت گياهچه‌ها شدند. يافته‌هاي اين پژوهش ديدگاه‌هاي جديدي را درباره تأثير ميزان داكسي نيوالنول ترشح‌شده توسط جدايه‌هاي Fusarium  بر روي خصوصيات كيفي بذر و ميزان پيشرفت بيماري ارائه مي‌دهد.