تحليل عنصر لحن در داستانك‌هاي تك‌آيه‌اي قرآن

لحن يكي از عناصر داستان است كه قدرت انتقال مفاهيم و احساسات را افزايش مي‌ دهد و موجب مي شود تا معاني ضمني كلام بهتر فهميده شود. لحن، رنگ يا معناي احساسي اثر ادبي است كه توسط گوينده به مخاطب القا مي شود و از نوع تركيب واژگاني كه گوينده به‌كار مي‌ برد، ساخته مي‌ شود. اين عنصر به‌وسيله نوع بيان واژه ‌ها و جمله‌ ها به فضاسازي داستان كمك مي كند و در ذهن مخاطب تأثير مي‌ گذارد. مقاله پيش‌رو به عوامل ايجاد لحن، تغيير و تنوع لحن و اهميت و نقش آن در داستانك ‌هاي تك‌آيه‌اي قرآن با شيوه توصيفي ـ تحليلي مي پردازد. از نظر محتوايي لحن كلي داستانك‌ هاي قرآني، تعليمي ـ واعظانه است اما لحن‌ هاي جزئي فراواني چون لحن متعجبانه، تحقيرآميز، نادمانه، دعايي و ملتمسانه، هشداردهنده، استدلالي، ترغيبي، بشارت‌آميز، مصرانه، تأسف آميز در اين داستانك‌ ها نيز ديده مي‌شود. از ميان عناصر زباني، فرايند انتخاب واژگان و تركيب جملات، اوزان و هجاها مهم ترين عوامل مؤثر در ايجاد لحن داستانك ها را شكل مي‌ دهد. بيان لحن در داستانك‌ ها به شكل غيرصريح است و داستانك ها از طريق عنصر لحن، علاوه بر نوشتن داستان و زينت و آراستن كلام، به دنبال انتقاد از برخي عقايد، رفتارها و ترغيب به اهداف خود مي باشد كه در اغلب لحن تعليمي در سرتاسر داستانك ‌ها نمود دارد.