ارزيابي تأثيرات سياست ايجاد مناطق آزاد تجاري بر رشد منطقه‌اي با استفاده از روش كنترل مصنوعي

در اين پژوهش باتوجه به اظهارات متناقض و خلأ مطالعاتي موجود درمورد كمّي‌كردن تأثيرات ايجاد مناطق آزاد بر متغيرهاي اقتصادي، تأثير اين سياست بر ارزش‌افزودۀ كل اقتصادي استان‌هاي آذربايجان غربي، شرقي، خوزستان و گيلان با استفاده از روش كنترل تركيبي بررسي شده است. براساس نتايج، تأسيس منطقۀ آزاد اروند در ابتدا، تأثيرات خالص مثبت بر ارزش‌افزودۀ استان خوزستان داشته است؛ سپس از سال 1394ه‍.ش. اثر خالص سياست منفي مي‌شود. درنهايت اثر سياست به‌طور متوسط در كل دوره حدود 8% ارزش‌افزودۀ خوزستان بوده است. براي منطقۀ آزاد انزلي نيز براساس نتايج، ميانگين اثر سياست بر ارزش‌افزودۀ استان گيلان حدود 14% مي‌باشد. پس از بزرگ‌تر شدن منطقۀ انزلي در سال 1392 به‌طور معني‌داري اثر اين سياست بر ارزش‌افزودۀ استان افزايش مي‌يابد؛ به‌طوري‌كه ميانگين تأثير سياست بر ارزش‌افزوده، به حدود30% در سال مي‌رسد. براي دو منطقۀ آزاد ارس و ماكو به‌طور كلي اثر سياست بر ارزش‌افزودۀ كل منفي بوده است. براساس نتايج، ميانگين تأثير سياست در بازۀ بعد از اعمال سياست براي آذربايجان شرقي (4/5-%) و براي آذربايجان غربي (4/7-%) در سال مي‌باشد.