بازسازي نسبي فعاليت‌هاي توليدي و صنعتي در اقتصاد شاهي تخت ‌جمشيد؛ با نگاهي به ‌شواهد باستان ‌شناختي و مدارك نوشتاري

كشف و انتشار گِل‌ نوشته‌هاي تخت‌جمشيد (بارو و خزانه)، پرتو روشني بر بسياري از فعاليت‌هاي جاري در «سازمان اقتصادِ شاهي تخت‌جمشيد» افكند؛ فعاليت‌هايي كه در برخي مواقع به‌وسيلۀ شواهد متقن باستان‌شناختي حمايت و تقويت مي‌شوند. از مهم‌ترين اين فعاليت‌ها مي‌توان به وجود حرفه‌ها و صنايع مختلف توليدي و صنعتي در اين سازمان اقتصادي عظيم اشاره كرد. مديريت اقتصادي تخت‌جمشيد براي سازمان‌دهي و رونق اين بخش، صنعتگران متخصص و ماهري را از سراسر سرزمين‌هاي تحت قلمرو شاهنشاهي هخامنشي به خدمت گرفته بود، كه براساس نياز به نيروي كار از مكاني به مكان ديگر منتقل مي‌شدند. نوع حرفه و محل خدمت هركدام از گروه‌هاي كاري (صنعتگران) در بسياري از مواقع به‌طور دقيق در گِل‌نوشته‌ها ثبت و ضبط شده است. رد و نشان اين صنعتگران و كارگران را مي‌شود ازطريق بقاياي باستان‌شناختي برجاي مانده از آن‌ها مانند «ابزارهاي مورداستفاده»، «نشانه‌ها» و «اشياء و آثار» پيگيري كرد؛ حال پرسش اصلي كه در اينجا مطرح مي‌شود، اين است كه بخش توليدي و صنعتيِ «اقتصاد شاهي تخت‌جمشيد» دربرگيرندۀ كدام صنايع و پيشه‌ها بوده است؟ اين پژوهش با رويكرد تاريخي و بهره‌گيري از تفاسير و اطلاعات گِل‌نوشته‌هاي منتشر شده از بايگاني تخت‌جمشيد و شواهد باستان‌شناختي، سعي در روشن‌كردن نسبي شاخه‌هاي مختلف فعاليت‌هاي توليدي و صنعتيِ اقتصاد شاهي تخت‌جمشيد دارد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه در تخت‌جمشيد و ساير مراكز وابسته به آن، طيف گسترده‌اي از پيشه‌ها مانند: فلزگري، معدن‌كاري، شراب‌سازي، آبجو‌سازي، بافندگي، دباغي، ساخت اشياء و ظروف سنگي، آجركاري، سفالگري، درودگري و ... جريان داشته است.