راهكارهاي درون و برون سازماني مقابله با فساد در سازمان‌هاي بهداشتي و درماني: يك مرور حيطه‌اي

هدف: فساد به معني سوء استفاده از جايگاه و قدرت تفويض شده در راستاي منافع شخصي مي‌باشد كه عملكرد سازمان و كيفيت خدمات ارائه شده به بيماران و جامعه را تضعيف مي‌نمايد. اين مطالعه با هدف استخراج و دسته‌بندي راهكارهاي درون و برون سازماني مقابله با فساد در سازمان‌هاي بهداشتي و درماني انجام شد. روش‌هاي انتخابي براي مطالعه منابع اطلاعات: مرور حيطه‌اي حاضر بر روي مستندات منتشر شده (۵۷ مورد) تا مورخ ۵ سپتامبر ۲۰۲۰ انجام شد. جستجو در پايگاه‌هاي داده‌ انگليسي شامل PubMed، Web Of Sciences و Scopus و فارسي شامل SID و Magiran انجام شد. همچنين جستجوي دستي در زمينه راهكارهاي مقابله با فساد در سازمان‌هاي بين المللي مربوطه انجام شد. تجزيه و تحليل داده‌هاي كيفي به روش تحليل موضوعي و با استفاده از نرم‌افزار MaxQDA ۱۰ انجام شد. يافته‌ها: تعداد ۵۷ مطالعه و گزارش جهت استخراج راهكارهاي مقابله با فساد انتخاب شدند. ۳ حوزه اصلي راهكارهاي مقابله با فساد به‌صورت قواي مجريه، مقننه و قضائيه تعيين شد. تعداد ۱۶ راهكار در حوزه قواي مجريه (۷ مورد)، مقننه (۵ مورد) و قضائيه (۴ مورد) استخراج شد. راهكارهاي حوزه وزارت بهداشت به تفكيك اجزاي ششگانه نظام‌هاي سلامت شامل رهبري/حكمراني، ارائه خدمت، تأمين مالي، نيروي انساني سلامت، محصولات پزشكي، واكسن و تكنولوژي و سيستم اطلاعات سلامت طبقه‌بندي گرديد. نتيجه‌گيري: مقابله با فساد در سازمان‌هاي بهداشتي و درماني مستلزم به‌كارگيري مجموعه‌اي از راهكارهاي درون‌بخشي و فرابخشي مي‌باشد و در اين راستا نياز است سياستگذاران مبتني بر شواهد ارائه شده نسبت به طراحي و اجراي راهكارهاي عملياتي در حوزه‌هاي با احتمال بروز فساد اقدام نمايند.