ارزيابي خواص آنتي‌اكسيداني، محتواي فنلي و مهار آنزيم آلفاگلوكوزيداز اسانس اسطوخودوس، خالواش، علف ليمو و كاربرد آن‌ها در توليد نوشيدني انرژي‌زا فراسودمند

سابقه و هدف: در سال هاي اخير، نوشيدني‌هاي فراسودمند توليد شده با افزودن آنتي‌اكسيدان‌ها، ويتامين‌ها و باكتري‌هاي پروبيوتيك توانسته اند جايگزين مناسبي براي نوشابه ها باشند. اين تحقيق به منظور ارزيابي خواص آنتي‌اكسيداني، محتواي فنلي و خاصيت مهاركنندگي آنزيم آلفاگلوكوزيداز اسانس اسطوخودوس، خالواش، علف ليمو و نوشيدني فراسودمند توليد شده از اسانس گياهان منتخب و ارزيابي حسي نوشيدني مذكور انجام شد.مواد و روش‌ها: ابتدا اسانس گياهان با دستگاه كلونجر توسط بخار آب استخراج شد و آناليز تركيبات تشكيل دهنده اسانس گياهان با استفاده از دستگاه كروماتوگرافي گازي انجام شد. خواص آنتي‌اكسيداني، محتواي فنلي و مهار آنزيم آلفاگلوكوزيداز در اسانس گياهان مذكور مورد بررسي قرار گرفت و باتوجه به خواص اسانس گياهان، از بين سه گياه مذكور، از اسانس گياهان علف ليمو و اسطوخودوس براي توليد نوشيدني انرژي زا فراسودمند استفاده شد. سپس آزمايش خواص آنتي‌اكسيداني، تعيين محتواي فنلي و ارزيابي حسي (رنگ، بو و مزه) براي نوشيدني‌هاي توليد شده انجام شد. يافته‌ها‌: نتايج حاصله در بررسي فعاليت آنتي اكسيداني نشان داد؛ اسانس اسطوخودوس و علف ليمو بالاترين خاصيت آنتي اكسيداني را دارد. در خصوص محتواي فنل كل مشخص شد كه محتواي فنلي در اسانس خالص گياهان باهم اختلاف معني‌دار دارد (0/05 p). بر اساس نتايج حاصله، اسانس گياه علف ليمو داراي بالاترين محتواي فنلي بود. درصد مهاركنندگي آلفاگلوكوزيداز براي اسانس گياه علف ليمو، اسطوخودوس و خالواش حدودا 60 درصد بود. نتايج حاصل از بررسي خواص آنتي‌اكسيداني و محتواي فنلي و ارزيابي حسي براي نوشيدني‌هاي حاوي اسانس‌ها نشان داد كه به ترتيب نوشيدني حاوي اسانس علف ليمو و سپس اسطوخودوس داراي بيشترين مقدار تركيبات فنلي، خاصيت آنتي اكسيداني و مطلوبيت حسي هستند.نتيجه گيري: نتايج تحقيق نشان داد كه اسانس گياهان علف ليمو و اسطوخودوس ويژگي هاي حسي و آنتي اكسيداني نوشيدني را افزايش دادند و به دليل افزودن خواص گياهي خود به نوشيدني، مي‌توان آن را فراسودمند ناميد. همچنين نتايج ارزيابي حسي نشان داد كه نوشيدني‌هاي انرژي‌زاي فراسودمند توليد شده از پذيرش خوبي برخوردارند.