رابطه بين سرمايه اجتماعي و مديريت تعارض و تأثير آن بر اثربخشي نهادي در شركت‌هاي تعاوني روستايي شهرستان گرگان

زمينه و هدف: بروز تعارض در شركت‌هاي تعاوني روستايي، بدليل پويايي و تنوع ناشي از ناهمگني موقعيت اقتصادي - اجتماعي اعضاء، امري طبيعي و محتمل به نظر مي‌رسد. بنابراين، يافتن سازوكاري موثر براي بهره‌گيري از ظرفيت‌ها و دارايي‌هاي اين شركت‌ها، بويژه سرمايه اجتماعي، براي مديريت سازنده تعارض‌ به منظور تسهيل استقرار فرآيندها، رسيدن به نتايج و پيامدهاي اثرگذار ضرورت دارد. هدف از انجام اين پژوهش كاربردي، بررسي رابطه بين سرمايه اجتماعي و مديريت تعارض و تاثير آن بر اثربخشي نهادي در شركت‌هاي تعاوني روستايي شهرستان گرگان بود.روش‌شناسي/رهيافت: اين تحقيق به روش پيمايشي انجام گرديد و براي گردآوري اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. جامعه آماري تحقيق شامل اعضاي ۱۳ شركت تعاوني روستايي شهرستان گرگان بود (۱۴۹۸۸ =N). حجم نمونه با استفاده از فرمول كوكران به تعداد ۳۱۵ نفر برآورد گرديد و پاسخ‌دهندگان به روش نمونه‌گيري خوشه‌اي، انتخاب شدند. همه پردازش‌هاي آماري با بهره‌گيري از نرم‌افزارهايSPSS21 و AMOS20صورت گرفتيافته‌ها و نتيجه‌گيري: در سطح توصيفي، با توجه به نتايج حاصل از سنجش متغير تركيبي، از سوي بيشتر پاسخگويان، وضعيت سرمايه اجتماعي، مديريت تعارض و اثربخشي نهادي شركت‌هاي تعاوني در سطح متوسط ارزيابي شده است. در سطح تحليلي، برازش مدل ساختاري نشان‌دهنده رابطه علي بين سرمايه اجتماعي با مديريت تعارض و اثربخشي نهادي بود. از بين سه مؤلفه سرمايه اجتماعي، دو مؤلفه ارتباطي و شناختي، تاثير معني‌داري بر مديريت تعارض داشتند. همچنين، از بين سه مؤلفه سرمايه اجتماعي، دو مؤلفه ساختاري و شناختي اثر معني‌داري بر اثر بخشي نهادي داشتند. سرانجام، بررسي رابطه علي بين سرمايه اجتماعي و مديريت تعارض با اثربخشي نهادي، نشان داد كه متغير مديريت تعارض در رابطه بين سرمايه اجتماعي و اثربخشي نهادي از نقش ميانجي كامل برخوردار است. به عبارت ديگر، با توجه به معني‌دارشدن رابطه علي بين سرمايه اجتماعي با مديريت تعارض و رابطه علي بين مديريت تعارض با اثربخشي نهادي مي‌توان بيان داشت كه متغير سرمايه اجتماعي به طور غيرمستقيم و از طريق مديريت تعارض بر اثربخشي نهادي اثرگذار است.اصالت/نوآوري: با توجه به اينكه تا كنون پژوهش تجربي در ايران با در نظر گرفتن روابط علي بين سه متغير سرمايه اجتماعي، اثربخشي نهادي و مديريت تعارص منتشر نشده بود، يافته‌هاي اين پژوهش مي‌تواند بينش و شناخت اوليه‌اي را براي پژوهش‌هاي آينده ارايه دهد. هم‌چنين، مقياس‌هاي اندازه‌گيري بكارگرفته شده در اين تحقيق مي‌تواند از سوي ساير پژوهشگران توسعه و يا به كار گرفته شود. علاوه بر اين، پيشنهادهاي برآمده از يافته‌هاي اين تحقيق مي‌تواند در طراحي دوره‌هاي آموزشي براي مديريت شركت‌هاي تعاوني روستايي و نيز سياست‌گذاري براي اصلاح ساختار و فرآيندهاي اداري در اين حوزه بكار آيد.