ارزيابي سميت كشندگي اسانس گياهان اكاليپتوس و بومادران در كنترل مگس خانگي(Musca domestica L) در شرايط آزمايشگاهي

مقدمه و هدف: مگس خانگي از آفات شايع بهداشتي در سرتاسر جهان است كه كنترل آن به‌دليل انتقال عوامل بيماري‌زاي انساني، به‌خصوص در شرايط بهداشتي نامطلوب، از اهميت بسيار بالايي برخوردار است. با توجه به اهميت اسانس هاي گياهي به‌عنوان جايگزين مناسبي براي حشره‌كش هاي شيميايي آلي به‌منظور كنترل ناقلين، هدف مطالعه ي حاضر بررسي اثر تركيبي اسانس گياهان اكاليپتوس و بومادران در كنترل مگس خانگي بوده است. روش كار: اسانس گياهان بومادران (Achillea millefolium) و اكاليپتوس (Eucapyptus glbulus) با دستگاه كلونجر به‌روش تقطير استخراج شد. غلظت‌هاي 25، 20، 15، 10 و 5 درصد از اسانس ها به‌صورت جداگانه تهيه شد. مگس هاي خانگي ماده و نر دو تا سه‌روزه به‌روش‌هاي محلول‌پاشي، سطح آغشته و طعمه‌ي آلوده در مواجهه با هر اسانس به صورت جداگانه قرار گرفتند. داده‌هاي به‌دست‌آمده به‌روش آناليز واريانس در سطح 0.05 درصد و آناليز پروبيت با استفاده از نرم‌افزار SPSS ورژن 24 آناليز شدند. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه روش محلول‌پاشي اسانس‌هاي بومادران و اكاليپتوس با مقادير LC50 به‌ترتيب 9.8 و 10.8 درصد و LC90 به‌ترتيب 25.1 و 29.8 درصد نسبت به دو روش سطح آغشته و طعمه‌ي سمي كارايي بهتري در كنترل مگس خانگي داشته است. نتيجه‌گيري: اسانس‌ گياهان اكاليپتوس و بومادران به‌دليل خاصيت كشندگي و نيز ايمني بالا داراي پتانسيل بالقوه‌اي براي كنترل مگس خانگي در اماكن مسكوني انسان هستند؛ بااين‌حال، براي استفاده از اين اسانس‌ها به‌عنوان تركيبات حشره‌كش براي كنترل مگس خانگي، به تحقيقات بيشتري در شرايط فيلد نياز است.