مسئلۀ اتصاف ماهيت به وجود از ديدگاه سيدصدرالدين دشتكي و ارزيابي روايت ملاصدرا از او

حل مسئلۀ اتصاف ماهيت به وجود در ديدگاه دشتكي، بصورت درهم‌تنيده‌يي با نظريۀ حمل، مشتق و قاعدۀ فرعيه در ارتباط است. دشتكي با تفكيك وجود مصدري از وجود بمعناي موجود، و تمييز عروض نفس‌الامري از عروض بحسب اعتبار ذهن، به تحليل مسئلۀ اتصاف ـ همسو با عناصر پيش‌گفته ـ پرداخته است؛ او عروض وجود بر ماهيت را تنها در وجود بمعناي موجود و در ظرف اعتبار ذهن ميپذيرد. ملاصدرا غالباً ديدگاه دشتكي در مورد اتصاف، نظريۀ حمل، مشتق و لزوم ثبوت مبدأ محمول براي موضوع را بطور ناقص روايت كرده و تنها در يك موضع به تبيين همۀ عناصر آن پرداخته است. او در تحليل قاعدۀ فرعيه كاملاً متأثر از دشتكي است. بنظر ميرسد صدرالمتألهين برغم تلاش بسيار براي ارائۀ روايتي منسجم از دشتكي، نتوانسته برخي عناصر را بصورت سازگار در نظريۀ خويش حفظ نمايد.