بررسي نقش ويژگي‌هاي كالبدي ساختمان‌هاي آموزشي در مدت زمان تخليه اضطراري هنگام حوادث

جمعيت و تراكم زياد انساني در ساختمان مدارس سبب شده كه اهميت بررسي اين فضاها از نظر تخليه ايمن و فوري دانش آموزان در هنگام حادثه ضروري به نظر رسد. از اين رو براي كاهش مدت‌زمان تخليه در اين گونه فضاها به شبيه سازي تخليه اضطراري نياز است. بدين منظور، در اين مقاله و چارجوب ارائه‌شده در آن به شبيه سازي تخليه انساني در يك مدرسه (از نقشه هاي تيپ سازمان نوسازي مدارس؛ با 2 طبقه و با شبيه سازي 345 نفر كاربر) به هنگام حادثه اقدام شد و بدين منظور از نرم‌افزار پس‌فايندر استفاده شد. مدت‌زمان تخليه براي مدرسه يادشده 131 ثانيه حاصل شد. با توجه به آنكه ويژگي‌هاي كالبدي به‌عنوان يكي از مهمترين عوامل تأثيرگذار بر مدت‌زمان تخليه مطرح است، از اين‌رو در اين پژوهش 2 عامل مهم كالبدي شامل ارتفاع و طول ساختمان ارزيابي شد. نتايج نشان داد كه با افزايش ارتفاع ساختمان (3 طبقه كردن و رسيدن به 516 نفر كاربر) مدت‌زمان با افزايش 66 درصدي به 217 ثانيه رسيده كه ناايمن است و با افزايش ارتفاع به 4 طبقه (687 نفر كاربر) اين مقدار با افزايش 135 درصدي به 307.8 ثانيه مي رسد كه وضعيت خطرناكي را رقم مي‌زند. نصب دستگاه پله فرار جداگانه هم اين مدت‌زمان را تنها تا 249.5 ثانيه پايين آورده كه اين مقدار هم در حاشيه امن قرار ندارد؛ اما افزايش طول ساختمان (با 515 نفر كاربر) با توجه به آن كه بر خلاف افزايش ارتفاع ساختمان كمتر بر تراكم دانش آموزان به‌ويژه در راه‌پله اثر گذاشته، تأثير به نسبت بيشتري (در مقايسه با گسترش عمودي ساختمان) در كاهش مدت‌زمان تخليه اضطراري دارد (مدت‌زمان 178 ثانيه جهت تخليه كامل). از اين‌رو پيشنهاد مي‌شود براي ايجاد ساختمان‌هاي ايمن در برابر حادثه در صورت امكان گسترش ساختمان از طول و به‌ شكل افقي باشد.