ارزيابي آثار اقتصادي فعاليت‌هاي پژوهشي مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي گيلان در بازه زماني 1387 تا 1391

سرمايه‌گذاري در تحقيقات كشاورزي يكي از عوامل اصلي افزايش بهره‌وري كشاورزي است كه اثرات چشمگير بر رشد اقتصادي، كاهش فقر و امنيت غذايي دارد. در پژوهش حاضر، بازده اقتصادي فعاليت‌هاي پژوهشي خاتمه‏ يافته سال‌هاي 1387 تا 1391 در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي استان گيلان با استفاده از رهيافت تحليل مازاد اقتصادي بررسي شد. اين رهيافت از چارچوب بازار استفاده مي‏‌كند كه در آن، كاربرد دستاورد تحقيقات باعث جابه جايي منحني عرضه مي‌شود. بر پايه يافته‌هاي پژوهش، نرخ بازده داخلي فعاليت‌هاي پژوهشي مركز گيلان، به‌طور ميانگين، بيش از 49 درصد بوده است كه در محدوده عمده بازده‌هاي گزارش‌شده تحقيقات مورد بررسي (بيست تا شصت درصد) قرار مي‌‌‌گيرد. ميانگين نسبت فايده به هزينه فعاليت‌هاي پژوهشي مورد بررسي مركز گيلان به ميزان 6.7 و كمينه و بيشينه آن، به‏ ترتيب، صفر و 52 ريال بوده، كه اين نسبت به‌دست‌آمده بسيار كمتر از رقم گزارش‌شده جهاني مبني بر 32 دلار است. ارزش كنوني خالص فوايد فعاليت‌هاي پژوهشي مورد بررسي در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي استان گيلان در دوره پذيرش يافته‌هاي آنها بيش از 853611025002 ريال به‌دست آمده و به‌طوركلي، فعاليت‌هاي پژوهشي اين مركز داراي بازده اقتصادي و اثربخشي بوده است؛ اما در مقايسه با ميانگين آنها در گستره جهاني، بسيار كم ارزيابي مي‌شود. توانمندسازي علمي و اعتباري نهاد ترويج در بخش كشاورزي و اولويت‌گذاري فعاليت‌هاي پژوهشي از جمله پيشنهاد‌هايي است كه مي‌تواند در افزايش بازده اقتصادي و اثربخشي فعاليت‌هاي پژوهشي و نيز در افزايش توليدات كشاورزي و رفاه ذي‏نفعان تحقيقات مؤثر باشد، چراكه رسالت نهاد ترويج كشاورزي نشر و  انتقال دستاوردهاي پژوهشي به عرصه‌هاي توليد و بهره‌برداران است.