اثر برخي تنظيم‌كننده‌هاي رشد گياهي بر القاي كالوس و كربوهيدارت‌ها بر تركيبات بيوشيميايي گياه كاسني (Cichorium intybus L.) در شرايط In vitro

كاسني (Cichorium intybus L.) گياهي دارويي است كه از همه قسمت‌هاي اين گياه (ريشه، برگ، دانه) استفاده مي‌شود. هدف اين پژوهش بررسي اثر تنظيم‌كننده‌هاي رشد گياهي بر القاء كالوس حاصل از برگ و دمبرگ كاسني و بررسي اثر كربوهيدرات‌ها (ساكارز و گلوكز) بر تركيبات بيوشيميايي (فلاونوئيد، فعاليت آنتي‌اكسيدان، فنل، قند، آنتوسيانين) كالوس‌هاي توليد شده مي‌باشد. براي اين منظور از سيتوكنين‌هاي BAP و KIN در 3 سطح (0.5، 1 و 1.5 ميلي‌گرم در ليتر) و NAA در 3 سطح (0.2، 0.5 و 1 ميلي‌گرم در ليتر) در محيط‌كشت MS براي القاء كالوس استفاده شد. اثر سطوح مختلف ساكارز و گلوكز در 5 سطح (1، 2، 3، 4، 5 درصد) با تيمار شاهد در محيط كشت ½ MS مايع مورد بررسي قرار گرفت. در حضور 1 ميلي‌گرم در ليتر از BAP و NAA بيشترين درصد كال‌زايي و وزن توده كالوس مشاهده شد. نتايج نشان داد كه كربوهيدرات‌هاي مورد مطالعه بر تركيبات بيوشيميايي كاسني اثر معني‌دار (P 0.01) دارد. بيشترين ميزان فنل در تيمار 3 درصد گلوكز (0.28 ميلي‌گرم گاليك‌اسيد بر گرم وزن تر) و بيشترين ميزان فلاونوئيد در غلظت 4 درصد گلوكز (0.29 ميلي‌گرم كوئرستين بر گرم وزن تر) مشاهده شد. بيشترين مقدار فعاليت‌هاي آنتي‌اكسيداني و قند به ‌ترتيب در غلظت‌ گلوكز 1 درصد (89.51 درصد) و گلوكز 4 درصد (86.97 ميكروگرم) مشاهده شد. بيشترين ميزان آنتوسيانين به‌ميزان 7.1 ميكرومول بر گرم وزن تر در تيمار گلوكز 5 درصد مشاهده شد. با مقايسه تيمار شاهد و سطوح غلظت ساكارز و گلوكز نتيجه‌گيري شد كه تركيبات بيوشيميايي در حضور گلوكز مقدار بيشتري را داشتند. با توجه به نتايج اين پژوهش، استفاده از غلظت مناسب از كربوهيدرات ها و تنظيم كننده هاي رشد مي تواند پروتكل بهينه براي افزايش غلظت تركيبات بيوشيميايي گياه كاسني شود كه در استفاده از اين گياه دارويي براي مصارف دارويي ارزشمند باشد.