بررسي ارتباط بين شاخص تتاي سيگنال‌هاي مغزي و باركاري ذهني در شبيه ساز كنترل ترافيك هوايي

مقدمه: كنترل ترافيك هوايي يك فرايند بسيار پيچيده شامل تعامل چندگانه سيستم انسان-ماشين مي‌باشد كه باركاري ذهني انسان نقش مهمي در اين فرايند ايفا مي‌كند. امروزه شاخص‌هاي الكتروآنسفالوگرافي به عنوان نشانگرهاي جديد در حوزه ارزيابي باركاري ذهني مطرح مي‌باشند. هدف از مطالعه حاضر بررسي ارتباط بين شاخص تتاي سيگنال‌هاي مغزي و باركاري ذهني در كنترلرهاي ترافيك هوايي مي‌باشد. روش كار: در اين مطالعه چهارده نفر كنترلر ترافيك هوايي شركت نمودند. كنترلرها دو سناريوي باركاري كم و زياد را بر اساس مؤلفه‌هاي بار وظيفه در شبيه ساز كنترل ترافيك هوايي انجام دادند. باركاري ذهني كنترلرها در اين دو سناريو با استفاده از پرسشنامه  NASA-TLXمورد ارزيابي قرار گرفت. امواج الكتروآنسفالوگرافي افراد در طول انجام وظايف به طور مستمر ثبت شد. سپس، توان مطلق تتا با استفاده از تبديل سريع فوريه در نواحي مختلف مغزي با استفاده از نرم‌افزار متلب استخراج گرديد و در شرايط باركاري بالا و پايين با يكديگر مقايسه شد. يافته ها: نتايج حاصل از مقياس فردي  NASA-TLXبيانگر اين است كه بين نمره خام باركاري در شرايط باركاري بالا و شرايط بار كاري پايين تفاوت معني‌دار وجود دارد (0.001 P). اختلاف بين توان مطلق تتا در شرايط باركاري بالا و باركاري پايين در تمامي مناطق اندازه‌گيري شده ازلحاظ آماري معنادار بود (0.05 P) و در درجه اول اين شاخص در مناطق فرونتال در شرايط باركاري بالا افزايش يافت. همچنين با افزايش سابقه كاري، توان مطلق تتا در سطح باركاري بالا در سمت چپ فرونتال افزايش يافت (0.021 = P، 0.607 = r). نتيجه‌گيري: توان مطلق تتا شاخص خوبي به منظور ارزيابي باركاري ذهني در سطوح مختلف وظيفه كنترل ترافيك هوايي مي‌باشد؛ بنابراين مي‌تواند به عنوان ابزاري مناسب براي طراحي سيستم‌هاي پيچيده انسان -ماشين استفاه شود.