بررسي و تحليل توسعه شهري خام شهرها در سازمان فضايي استان سمنان

رشد ميزان شهرنشيني و افزايش شمار نقاط شهري در كشورهاي درحال توسعه من جمله ايران به عنوان يكي از پديده هاي مهم اقتصادي اجتماعي قرن اخير شناخته مي شود. لذا ارتقاء نقاط روستايي كوچك به شهر با استفاده از تغييرات در قانون تقسيمات كشوري كه در سه دهه اخير بشدت رشد يافته، باعث ايجاد طبقه‌اي جديد در كف نظام شهري كشور بنام خامشهر شده است. هدف از اين پژوهش بررسي ميزان توسعه شهري خامشهرها در سطح سازمان فضايي استان سمنان است تا مشخص شود كه اين طبقه شهري داراي چه وضعيتي از حيث رشد شاخص‌هاي شهري در سطح استان سمنان است. روش تحقيق اين پژوهش بصورت توصيفي ـ تحليلي بوده و جامعه آماري پژوهش شامل هفت نقطه شهري استان سمنان است كه علي‌رغم نرسيدن به حدنصاب جمعيتي به شهر تبديل شده‌اند. داده‌هاي مورد نياز پس از جمع‌آوري از منابع مختلف توسط آزمون‌هاي آماري موران، نزديك‌ترين همسايگي، مركز متوسط و بيضي انحراف معيار و در نهايت آزمون IDW در نرم‌افزار GIS مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفته است. براساس يافته‌هاي آزمون مركز متوسط و بيضي انحراف معيار، اكثريت خامشهرهاي استان از حيث جايگاه فضايي در قسمت شرقي و در جهت جنوب‌غربي به شمال شرقي واقع شده‌اند و با توجه به آزمون نزديك‌ترين همسايگي كه برابر با 1.34 است، توزيع خامشهرها در سطح استان سمنان از الگوي خاصي در پراكنش فضايي پيروي نمي‌كنند. از نظر سطح توسعه شهري نيز اين شهرها در برخي شاخص‌ها از قبيل كالبدي چندان رشد نيافته‌اند ولي در امر مهاجرپذيري و اشتغال نسبتاً موفق عمل نموده‌اند. بنابراين مي توان اينگونه نتيجه‌گيري كرد كه خامشهرهاي استان از نظر سطح توسعه شهري در بين ديگر شهرهاي استان در جايگاه متوسط قرار دارند.لذا پيشنهاد مي شود با بازنگري در شيوه تبديل روستاها به شهر، اين موضوع را از تصميمات سياسي جدا نموده و نقاط روستايي مستعد كه به بلوغ لازم رسيده اند به شهر تبديل شوند تا كارايي لازم مبني برجذب مهاجران حوزه نفوذ، ايجاد اشتغال لازم و توانايي خدمات رساني به جمعيت تحت پوشش را داشته باشند.