بررسي جادوي مجاورت در مجموعۀ آيينه‌اي براي صداها سرودۀ شفيعي كدكني

درك لايه‌هاي پنهان در متن با استفاده از نشانه‌ها مشخّص مي‌شود. نشانه‌ها متشكّل از يك صورت آوايي (دال) و يك تصوّر مفهومي (مدلول) هستند كه به‌تنهايي معنا و مفهومي را بيان مي‌كنند. شيوۀ هماهنگي و توازن آوايي موجود در ميان كلمات، معني تازه مي‌آفريند؛ بدين معني كه موسيقي ايجادشده از رهگذر وحدت يا تضاد صامت‌ها و مصوّت‌هاي كلمات، با مفهوم مدّ نظر شاعر، هماهنگي و مطابقت دارد. جستار حاضر تلاش دارد به بررسي جادوي مجاورت در اشعار محمّدرضا شفيعي كدكني در دفتر شعر «آيينه‌اي براي صداها» بپردازد. اين پژوهش با اتّكا بر مفهوم جادوي مجاورت در سروده‌هاي شفيعي كدكني، به روش توصيفي- تحليلي و رويكرد كتابخانه‌اي و فيش‌برداري انجام شده است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد شاعر با به كار بردن آرايه‌ها در حدّ تعادل و در عين حال، با دقّت و انسجام، بر زيبايي و تأثيربخشي سخن خود افزوده است. وي از انواع آرايه‌هاي معنايي، از قبيل القاي تصوير، القاي احساس و القاي صدا، در سروده‌هايش بهره برده و اين امر به اشعار او لطف ويژه‌اي بخشيده است. به‌علاوه، بيشترين كاربرد ادبي جادوي مجاورت در شعر، بعد از واج‌آرايي، القاي احساس است و در شكل‌گيري و نيرومندكردن موسيقي دروني اشعار شفيعي كدكني، نقشي مؤثّر و جايگاهي والا دارد.