تحليل مفهوم آنومي در قرآن با تاكيد بر سوره مباركه بقره

آنومي ازجمله مفاهيم كلان در آسيب‌هاي اجتماعي است كه يكي از علل مهم شكل‌گيري اين آسيب‌ها را تبيين مي‌كند. آنومي به وضعيتي اطلاق مي‌شود كه در آن، فرد قطعيت‌هاي گذشته را ازبين‌رفته مي‌يابد و وجدان جمعي توانايي پشتيباني و راهنمايي اخلاقي او را از دست مي‌دهد. شناخت عوامل آسيب‌هاي اجتماعي، نقش مهمي در پيشگيري و درمان آنها دارد. سئوالي كه وجود دارد اين است كه آيا قرآن – به‌عنوان مهم‌ترين منبع معرفتي مسلمانان - به مفهوم آنومي در جامعه اسلامي توجه داشته است. هدف اين تحقيق، آشكاركردن توجه قرآن به مفهوم آنومي است. آشكاركردن توجه قرآن به اين مفهوم، مقدمه بحث از راهكارهاي قرآن براي مقابله با اين وضعيت است. روش تحقيق، تحليل محتواي كيفي با رويكرد تركيبي است. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه عواملي كه منجر به وضعيت آنومي در ابتداي حكومت اسلامي در مدينه شده‌اند عبارتند از: مرجعيت علمي اهل كتاب، القائات اهل كتاب، تغيير قبله و نومسلماني. ازجمله آثار آنومي كه در قرآن بازتاب يافته‌اند، عبارتند از: ضعيف‌شدن اعتبار باورها، ارزش‌ها، هنجارهاي اسلامي، شكل‌گيري دلبستگي‌ها و آگاهي‌هاي دوگانه، سرگرداني افراد در انتخاب نظام‌هاي اعتقادي و ارزشي موجود و متزلزل‌شدن آنان در عمل‌كردن يا پايبندماندن به باورها، ارزش‌ها و هنجارهاي اسلامي.