رسانه‌هاي اجتماعي و اخبار جعلي در عصر پساحقيقت

هدف از اين پژوهش، شناسايي و ارائه مؤلفه‌هاي اخبار جعلي رسانه‌هاي اجتماعي در ايران بوده است. شناسايي اخبار و اطلاعات جعلي در مقايسه با اطلاعات واقعي، پديده شايان توجه رسانه‌هاي اجتماعي است كه نوعي درهم‌تنيدگي معنايي را موجب مي‌شود. در اين پژوهش كيفي، داده ها با مصاحبه‌هاي نيمه ساختار يافته به‌صورت ميداني جمع‌آوري شده‌اند. جامعه هدف، متشكل از صاحبنظران و نخبگان حوزه ارتباطات اجتماعي، رسانه‌ها و خبر و روش نمونه گيري، هدفمند بوده است كه از روش هاي نمونه گيري غيراحتمالي محسوب مي‌شود. 29 مصاحبه‌ تا رسيدن به اشباع نظري، انجام گرفته و داده‌هاي حاصل از طريق نرم‌افزار MAXQDA نسخه10 تحليل شده است. در پژوهش حاضر با روش تحليل مضمون، 4 مضمون فراگير و 36 مضمون سازمان‌يافته به همراه مضامين پايه به‌عنوان گزاره هاي مطرح شده در مصاحبه‌ها، شناسايي شده‌اند. از مهم‌ترين مضامين سازمان‌يافته در تفاوت اخبار جعلي با اطلاعات واقعي (وسعت پوشش، فاقد اثر سازنده، مُغرضانه بودن‌، شبيه‌سازي شده، ايجاد جنگ رواني و اعتبار منبع)؛ در تشابه اخبار جعلي با اطلاعات واقعي (كارايي مشابه، ارزش خبري، سبك خبري و ثُبات زماني)، در اهداف اشاعه اخبار جعلي (ايجاد جنبش اجتماعي، فريب اذهان عمومي، تنش رسانه‌اي، جهت‌دهي افكار عمومي، فضاي هيبريدي و گسترش ابهام) و در پيامدهاي مصرف اخبار جعلي (ايجاد حس بدبيني، بي اعتباري نهادهاي دولتي، اعتبار يابي سلبريتي ها، حذف نخبگان مديريتي، تلقين‌پذيري، يأس اجتماعي و تصميم گيري شتابزده) بوده است.