عوامل موثر بر قيمت مسكن با رويكرد زيست محيطي (مقايسه برخي كشورهاي توسعه يافته و درحال توسعه)

ﻣﺴﮑﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺳﺎﺳﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﻧﯿﺎز زﯾﺴﺘﯽ اﻧﺴﺎن ﭘﺲ از ﺧﻮراك و ﭘﻮﺷﺎك اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺣﯿﺎت و ﺑﻘﺎي ﻓﺮد و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻬﻢ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﺳﺎل ﻫﺎي اﺧﯿﺮ ﺑﺎ رﺷﺪ ﺟﻤﻌﯿﺖ، ﺷﻬﺮ ﻧﺸﯿﻨﯽ و ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي ﺟﺪﯾﺪ، اﯾﻦ ﻧﯿﺎز ﺑﯿﺶ از ﭘﯿﺶ اﺣﺴﺎس ﻣﯽ ﺷﻮد . آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮ ا ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ دﻏﺪﻏﻪ ﻫﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻗﺮن ﺣﺎﺿﺮ و ﭘﯿﺎﻣﺪ ﺣﺎﺻﻞ از اﻓﺰاﯾﺶ روزاﻓﺰون ﺟﻤﻌﯿﺖ و ﺷﻬﺮﻧﺸﯿﻨﯽ، ﺟﺎن ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻫ ﺎ ﻧﻔﺮ در ﮐﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ر ا ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ . ﻟﺬ ا ﻫﺪف اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺮرﺳﯽ و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ اﺛﺮ آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮ ا و ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎي ﮐﻼن اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮ ﻗﯿﻤﺖ ﻣﺴﮑﻦ در ﺑﺮﺧﯽ از ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺷﺎﻣﻞ : ﻧﺮوژ، ﺳﻮﺋﯿﺲ، اﺳﺘﺮاﻟﯿﺎ، اﯾﺴﻠﻨﺪ، داﻧﻤﺎرك، اﻣﺮﯾﮑﺎ، ژاﭘﻦ و ﺟﻤﻬﻮري ﭼﮏ و درﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﺎﻣﻞ : ﺗﺮﮐﯿﻪ، ﻣﮑﺰﯾﮏ، ﺑﺮزﯾﻞ، ﭼﯿﻦ، ﮐﻠﻤﺒﯿﺎ، آﻓﺮﯾﻘﺎي ﺟﻨﻮﺑﯽ، اﻧﺪوﻧﺰي، ﻫﻨﺪ و اﯾﺮان ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﻣﺪل اﻗﺘﺼﺎد ﮐﻼﻧﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﮐﻪ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎي ﺗﻮﺿﯿﺤﯽ ﺷﺎﻣﻞ: ﺷﺎﺧﺺ آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮا، درآﻣﺪ ﺳﺮاﻧﻪ، ﻧﻘﺪﯾﻨﮕﯽ، ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻬﺎي ﮐﺎﻻﻫ ﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺼﺮﻓﯽ، ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه و ﻧﺮخ ارز ﺑﺮاي ﻣﺘﻐﯿﺮ واﺑﺴﺘﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻗﯿﻤﺖ ﻣﺴﮑﻦ ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ . ﺑﺮآورد ﻣﺪل در ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑ ﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﮑﻨﯿﮏ داده ﻫﺎي ﺗﺎﺑﻠﻮﯾﯽ Panel Data و ﻃﯽ ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﯽ ۲۰۱۰-۲۰۱۷و در اﯾﺮان ﺑ ﺎ ﺑﮑﺎرﮔﯿﺮي ﺗﮑﻨﯿﮏ ﺧﻮدﺗﻮﺿﯿﺢ ﺑﺮداري ﺑﺎ وﻗﻔﻪ ﻫﺎي ﮔﺴﺘﺮده ﻏﯿﺮﺧﻄﯽ NARDL و ﻃﯽ ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﯽ ۱۳۷۵-۹۶ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﺷﺎﺧﺼﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺑﯿﺎن آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮ ا در ﻧﻈﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه 5.PM2 اﺳﺖ . ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺨﻤﯿﻦ ﻣﺪل ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ اﯾﻦ واﻗﻌﯿﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻓﺰاﯾﺶ آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮ ا ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ ۳۰ درﺻﺪي ﻗﯿﻤﺖ ﻣﺴﮑﻦ در ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ در ﮐﺸﻮرﻫﺎي درﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ارﺗﺒﺎط ﻣﯿﺎن آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮ ا و ﻗﯿﻤﺖ ﻣﺴﮑﻦ ﻣﻌﻨﺎدار ﻧﯿﺴﺖ . در اﯾﺮان ﻧﯿﺰ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎي ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺮآورد ﻣﺪل ﺣﺎﮐﯽ از ﺗﺎﺛﯿﺮآﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮ ا ﺑﺮ اﺟﺎره ﺑﻬﺎي ﻣﺴﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﮐﻪ ﮐﺎﻫﺶ ﺳﻄﺢ آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮ ا ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ اﺟﺎره ﺑﻬﺎي ﻣﺴﮑﻦ ﺑﻪ ﻣﯿﺰان ۲۳ درﺻﺪ و اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﻄﺢ آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮ ا ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ اﺟﺎره ﺑﻬﺎي ﻣﺴﮑﻦ ﺑﻪ ﻣﯿﺰان ۳۶ درﺻﺪ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺮآوردﻫ ﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ ﮐﻪ در ﻫﺮ دو ﮔﺮوه از ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ و اﯾﺮان، درآﻣﺪ ﺳﺮاﻧﻪ ﻣﻮﺛﺮ ﺗﺮﯾﻦ ﻣﺘﻐﯿﺮ ﺑﺮ ﻗﯿﻤﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ اﻣ ﺎ اﺛﺮ ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻬﺎي ﮐﺎﻻﻫ ﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺼﺮﻓﯽ، ﻧﺮخ ارز و ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه ﺑﺮ ﻗﯿﻤﺖ ﻣﺴﮑﻦ در ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻮده اﺳﺖ . در ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﺮخ ارز و در ﮐﺸﻮرﻫﺎي درﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﯾﺮان ﻧﻘﺪﯾﻨﮕﯽ ﺑﺮ ﻗﯿﻤﺖ ﻣﺴﮑﻦ اﺛﺮ ﻣﻌﻨﺎداري ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ .