تأثير زبان فارسي بر كيفيت واكه‌هاي لري خرم‌آبادي با رويكرد آواشناسي قضايي

پژوهش حاضر در چارچوب آواشناسي قضايي و با هدف بررسي تأثير زبان فارسي معيار بر كيفيت واكه‌هاي لري خرم‌آبادي صورت گرفته است. اين بررسي به‌دنبال پاسخگويي به اين پرسش بود كه آيا زبان فارسي معيار بر ويژگي‌هاي صوت‌شناختي واكه‌هاي لري خرم‌آبادي تأثير مي‌گذارد. به‌اين‌منظور، صداي 20 گويشور لري خرم‌آبادي (10 مرد و 10 زن) ضبط شد كه گروه اول در خرم‌آباد و گروه دوم در تهران سكونت داشتند. 54 جمله شامل واژه‌هاي منتخب توسط شركت‌كنندگان خوانده شدند. در نهايت، 3240 نمونۀ آوايي شامل واكه‌هاي /e, i, ɪ, ʏ, y, o, u, ə, ø, ɑ, a/ حاصل شد. در گام بعدي، نمونه‌هاي آوايي از منظر صوت‌شناختي و آماري تحليل شدند. در تحليل صوت‌شناختي، پارامترهاي بسامد پايه و بسامد سازه‌هاي اول تا پنجم بررسي شدند. تحليل داده‌ها نشان داد كه بسامد پايه، بسامد سازۀ پنجم، بسامد سازۀ سوم و بعد از آنها با اختلاف زياد، بسامد سازۀ دوم به‌ترتيب بيشترين نقش را در ايجاد تمايز ميان واكه‌هاي لري توليدشده توسط گويشوران مرد ساكن تهران و خرم‌آباد دارند. در گروه زنان نيز، تنها بسامد پايه و بعد از آن با اختلاف زياد، بسامد سازۀ پنجم از اين قابليت برخوردارند. در نتيجه، بسامد پايه و بسامد سازه‌هاي بالا از قابليت بيشتري براي ايجاد تمايز بين ـ گوينده برخوردار هستند.