ارزيابي زي‌‌توده، رشد، زنده‌‌ماني و تركيبات بيوشيميايي جلبك Tetraselmis tetrathele با استفاده از پساب‌هاي لبنيات و مخمر

جلبك تك‌‌سلولي Tetraselmis tetrathele يكي از گونه‌‌هاي آب شور است كه به علت ارزش غذايي زياد و تركيبات زيست‌‌فعال و سهولت در كشت، استفاده گسترده‌‌اي در صنعت و آبزي‌پروري دارد. در اين مطالعه كشت انبوه جلبك T. tetrathele با استفاده از پساب كارخانه‌هاي شير و مخمر با هدف ارزيابي رشد، زنده‌‌ماني و تركيبات بيوشيميايي (پروتئين، چربي، كربوهيدرات) مورد بررسي قرار گرفت. آزمايش به صورت يك طرح كاملاً تصادفي با 6 تيمار شامل؛ كانوي، پساب‌هاي خام شير و مخمر به عنوان محيط كشت هر كدام در دو حالت رقيق (5 ميلي‌ليتر به ازاء هر ليتر از محيط كشت) و غليظ (10 ميلي‌ليتر به ازاء هر ليتر از محيط كشت)، طي يك دوره 11 روزه انجام شد. نتايج نشان داد كه اين گونه از توانايي رشد در پساب خام شير و مخمر برخوردار است، اما بيشترين تراكم‌‌سلولي در تيمار كانوي رقيق (تراكم106×9.12 سلول در هر ميلي‌ليتر و رشد ويژه 0.87 در روز) و بيشترين ميزان رشد ويژه جلبك در تيمار مخمر رقيق (تراكم10^6×6.68 سلول در هر ميلي‌ليتر و رشد ويژه 2.84 در روز)، مشاهده شد. اين در حالي است كه تيمار پساب خام شير رقيق زنده‌‌ماني بيشتري نسبت به ساير تيمارها داشت. بيشترين ميزان پروتئين و چربي در تيمار پساب خام شير غليظ (به‌ترتيب 44.6 درصد و 9.71 درصد از وزن خشك) و بيشترين مقدار كربوهيدرات نيز در تيمار مخمر غليظ (31.49 درصد از وزن خشك) به‌دست آمد. براساس ميزان رشد ويژه، زنده‌ماني و تركيبات بيوشيميايي مي‌‌توان نتيجه‌‌گيري كرد كه پساب‌هاي شير و مخمر مي‌‌توانند به عنوان محيط كشت مناسب نيمه‌‌صنعتي در پرورش انبوه اين جلبك به‌كار برود و براي توليد تركيبات زيست‌فعال و سوخت‌هاي زيستي از زي‌توده حاصله توصيه مي‌گردد.