توليت موقوفه در صورت عدم تعيين متولي از سوي واقف

يكي از مسائل اساسي در عقد وقف، شيوه مديريت كردن آن است. مطابق نظر فقها و همچنين قانون مدني، مسئوليت اداره مال موقوفه با متولي است. معمولاً متولي در ضمن وقف توسط واقف تعيين مي‌شود. حال اگر واقف، متولي را تعيين نكرده باشد، اين سٶال مطرح مي‌شود كه چه كسي متولي خواهد بود؟ ماده 81 اصلاحي قانون مدني در اوقاف عامه كه متولي معين نداشته باشد، متولي را حاكم معرفي كرده است. طبق بند 1 ماده 1 قانون تشكيلات و اختيارات سازمان حج و اوقاف و امور خيريه مصوب 2/10/63، اداره امور موقوفات عام كه فاقد متولي بوده يا مجهول‌التوليه است و موقوفات خاصه در صورتي كه مصلحت وقف و بطون لاحقه و يا رفع اختلاف موقوف‌عليهم متوقف بر دخالت وليّ فقيه باشد، از تاريخ تصويب اين قانون، به اين سازمان واگذار مي‌گردد. با وجود اين، آراي فقها در جايي كه واقف در وقف‌نامه تعيين متولي نمي‌كند، متفاوت است. عده‌اي معتقدند كه در هر دو نوع وقف، توليت با موقوف‌عليهم است. گروهي توليت را در هر نوع از آن حاكم مي‌دانند. بعضي معتقدند كه در وقف عام، متولي حاكم است و در وقف خاص، موقوف‌عليهم اين مسئوليت را به عهده دارند. در پژوهش حاضر با بهره‌گيري از روش تحليلي ـ توصيفي و با بهره‌مندي از روش كتابخانه‌اي مشخص شد در مواردي كه واقف متولي را در وقف‌نامه معين نمي‌كند، حاكم متوليِ مال موقوفه است و در اين جهت، تفاوتي بين وقف عام و وقف خاص وجود ندارد.