تحليل تطبيقي عنصر بكرزايي در دو رمان اتوپيايي زنستان و نفرين خاكستري

ادبيات تطبيقي از مهم ترين حوزه هاي مطالعات علوم انساني، از ديرباز مورد توجه پژوهشگران بوده است؛ اما اهميت آن زماني كه در زمينه هاي ادبيات زنان مورد استفاده قرار مي گيرد، دوچندان مي شود. رمان كلاسيك زنستان اثر شارلوت پركينز گيلمن نخستين اثر پيشگام فمينيستي آمريكايي به شمار مي رود. در مقابل رمان ايراني نفرين خاكستري اثر محب علي نيز شباهتي مضموني با رمان پركينز گيلمن دارد. نويسندگان هر دو رمان، سرزميني آرماني را از جامعۀ زنان ترسيم كرده اند؛ درواقع آرمان شهري كه ساكنان آن فقط زنان هستند و از طريق بكرزايي، مادربودن براي آنان تحقق پيدا مي كند. همين شباهت و تناظر محتوايي و مضموني از علل انتخاب اين دو رمان در حيطۀ آثار زنان توسط پژوهشگران اين جستار بوده است. پژوهشگران با روش تحليل محتواي كيفي و در چهارچوب مكتب فمينيسم به بررسي و تحليل آثار انتخابي در حيطۀ بازنمايي مفهوم بكرزايي از طريق ترسيم آرمان شهر اتوپيايي مي پردازند. خوانش تطبيقي دو روايت بر بنياد مفهوم بكرزايي در دو رمان اتوپيايي زنستان و نفرين خاكستري با استفاده از سه مؤلفۀ «مردستيزي در ابتداي رمان در تفكر اتوپيايي»، «بكرزايي لازمۀ تفكر اتوپيايي» و «گذار از تفكر اتوپيايي و عدول از بكرزايي» به استخراج مشابهت ها و موتيف هايي كه چگونگي كاربست بكرزايي در دو اثر آمريكايي و ايراني را نشان مي دهد، مي پردازد. با وجود مؤلفه هاي مشترك محتوايي و مضموني، شرايط مختلف سياسي، اجتماعي، فرهنگي و... ميان دو ملت باعث ايجاد تفاوت در نوع نگاه پركينز گيلمن و محب علي به عنصر بكرزايي در قالب رمان اتوپيايي مي شود؛ همان طور كه در نگاه عمقي پركينز گيلمن و نگاه گذراي محب علي در طول رمان قابل مشاهده است.