بررسي عملكرد، اجزاي عملكرد و نسبت برابري زمين در كشت مخلوط جايگزيني رازيانه (Foeniculum vulgar Mill.) و ماش (Vigna radiata L. Wilczek)

به‌منظور بررسي تأثير نسبت هاي جايگزيني كشت مخلوط گياه دارويي رازيانه (Foeniculum vulgar Mill.) با ماش (Vigna radiata L. Wilczek) بر برخي خصوصيات كمّي و كيفي اين دو گياه، آزمايشي در سال زراعي 94-1393 در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با پنج تيمار و سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه فردوسي مشهد اجرا شد. تيمارهاي آزمايش شامل: 25 درصد ماش + 75 درصد رازيانه، 50 درصد ماش + 50 درصد رازيانه، 75 درصد ماش + 25 درصد رازيانه و كشت خالص دو گياه بود. نتايج نشان داد كه اثر نسبت هاي كشت مخلوط رازيانه با ماش بر تمامي صفات مورد مطالعه معني دار بود. بالاترين عملكرد دانه، زيست‌توده و اسانس رازيانه براي كشت خالص به‌ترتيب با 1460.4، 12286.4 و 50.4 كيلوگرم در هكتار و كمترين مقادير براي تيمار 25 درصد رازيانه + 75 درصد ماش به‌ترتيب با 263.2، 5843.3 و 8.1 كيلوگرم در هكتار مشاهده گرديد. همچنين، بالاترين عملكرد دانه و زيست‌توده ماش براي كشت خالص به‌ترتيب با 2167.1 و 8900.5 كيلوگرم در هكتار و كمترين مقادير براي تيمار 25 درصد رازيانه + 75 درصد ماش به‌ترتيب با 740.5 و 2540.5 كيلوگرم در هكتار مشاهده گرديد. نتايج نشان داد كه تيمارهاي كشت مخلوط از نظر نسبت برابري زمين كل، اختلاف معني داري را با هم نشان ندادند. بيشترين مقدار نسبت برابري زمين كلي (1.07) از الگوي كشت مخلوط 50 درصد ماش + 50 درصد رازيانه و كمترين مقدار (0.91) از الگوي كشت مخلوط 25 درصد ماش + 75 درصد رازيانه به دست آمد. به‌طور كلي، افزايش درصد حضور هر دو گياه تا 75 درصد باعث افزايش عملكرد بيولوژيكي و دانه شد و افزايش بيش از اين ميزان، به‌دليل افزايش رقابت درون گونه اي بر سر جذب منابع محيطي كاهش اين صفات را موجب گرديد.