تأثير قارچ تريكودرما Trichoderma longibrachiatum و محلول‌پاشي كيتوزان بر ويژگي‌هاي مورفوفيزيولوژيك و عملكرد ريحان (Ocimum basilicum L.) در شرايط كم‌آبياري

كم آبي از مهم‌ترين عوامل تنش زاي محيطي است كه توليد محصولات كشاورزي را به‌ويژه در مناطق خشك و نيمه‌خشك تحت تأثير قرار داده و باعث كاهش عملكرد مي شود. بهره گيري از ريزجانداران افزاينده رشد گياه و استفاده از پليمرهاي زيستي مانند كيتوزان يكي از راهكارهاي بهبود تحمل گياه در شرايط كم آبياري پيشنهاد شده است. در همين راستا، پژوهشي به‌منظور بررسي تأثير قارچTrichoderma longibrachiatum  و محلول پاشي كيتوزان بر ويژگي‌هاي مورفوفيزيولوژيك و عملكرد ريحان (Ocimum basilicum L.) در شرايط كم آبياري، به صورت كرت هاي خرد شده- فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار اجرا شد. عامل هاي آزمايش شامل كم آبياري در سه سطح (دور آبياري دو روز به‌عنوان آبياري نرمال و سه و چهار روز به‌عنوان شرايط كم آبياري) به‌عنوان عامل اصلي و كيتوزان در سه سطح (0، 0.2 و 0.4 گرم در ليتر) و قارچ T. longibrachiatum   در دو سطح شاهد و پيش تيمار با قارچ تريكودرما به‌صورت فاكتوريل در كرت هاي فرعي قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه با افزايش دور آبياري از دو به چهار روز، صفات مورفولوژيك ريحان، مانند طول ريشه افزايش و طول ساقه، وزن خشك برگ، ريشه، ساقه و عملكرد ماده خشك كاهش يافت. همچنين، صفات فيزيولوژيك ريحان مانند كاروتنوئيد و عدد كلروفيل متر افزايش و مقدار كلروفيل a، b و كلروفيل كل كاهش يافت. در مقايسه، كاربرد سطح 0.2 كيتوزان در شرايط تلقيح با قارچ سبب افزايش محتواي كلروفيل b به‌ميزان 68 درصد شد. همچنين، بالاترين درصد و عملكرد اسانس در هر دو شرايط آبياري نرمال و كم آبياري با كاربرد قارچ تريكودرما و كيتوزان حاصل شد. در مجموع، يافته ها بيانگر اثر مثبت كاربرد همزمان قارچ تريكودرما و كيتوزان در بهبود رﺷﺪ روﯾﺸﯽ و افزايش تحمل به تنش كم آبياري در ﮔﯿﺎه رﯾﺤﺎن ﺑﻮد.