طراحي الگوي ارزشيابي عملكرد دولت در حوزه سلامت

هدف: موفقيت يا ناكامي دولت‌ها با اجراي منطقي خرده‌سيستم‌هاي مديريت دولتي به‌ويژه ارزشيابي عملكرد سنجيده مي‌شود. ارزشيابي عملكرد حوزه سلامت به منزله ضرورتي اجتناب‌ناپذير، بر مؤلفه‌هاي ملي و بين‌المللي دلالت دارد. متأسفانه جايگاه فعلي حوزه سلامتِ ايران در سطح بين‌المللي، از ناكارآمدي نسبي عملكرد دولت حكايت دارد. از اين‌رو، اين پژوهش درصدد ارائه الگوي ارزشيابي عملكرد دولت در حوزه سلامت، براي توسعه دانش كاربردي در زمينه مطالعات سازماني است كه به مرور، بخش قابل توجهي از حوزه‌هاي وظيفه‌اي دولت را نيز در بر مي‌گيرد.طراحي/ روش‌شناسي/ رويكرد: پژوهش حاضر از نظر رويكرد، كيفي است كه از رهيافت نظام‌مند اشتراوس و كوربين در راهبرد «نظريه داده‌بنياد» استفاده شده است. به منظورگردآوري داده‌ها، با 19 نفر خبره دانشگاهي- اجرايي شامل متوليان و صاحب‌نظران در امر ارزشيابي عملكرد حوزه سلامت، مصاحبه‌هاي باز انجام شد. فراگرد اكتشاف و تجزيه و تحليل آن، با روش نمونه‌گيري تركيبي هدف‌مند و گلوله برفي، تا مرحله اشباع نهايي ادامه يافت. تحليل داده‌ها، طي سه مرحله كدگذاري باز، محوري و انتخابي، انجام شد.يافته ‌هاي پژوهش: يافته‌هاي پژوهش شامل 87 مقوله فرعي و شش مقوله اصلي مفهوم‌سازي شده، بر اجراي الگوي ارزشيابي عملكرد منطبق بر مؤلفه‌ها و شاخص‌هاي كارا و مؤثر پيشنهادي، با استفاده از دانش متخصصان بومي خط‌مشي‌گذاري و بهره‌گيري از معيار‌هاي بين‌المللي، تأكيد دارند.محدوديت ‌ها و پيامدها: شيوع ويروس كرونا و عدم دسترسي آسان به خبرگان مصاحبه، از زمره محدوديت‌هاي پژوهش بود.پيامدهاي عملي: انجام موفق راهبرد، تابعي از زمينه‌ساز اجرايي، تحت عنوان «ارزشيابي و پايش قوي» به منزله شرط علّي رخداد بوده، «اجراي كارآمد» به همراه «جامعيت پايگاه داده اطلاعات» و «موقعيت پايدار»، منجر به پيامد نهايي يعني «بهينگي منابع و مصارف»، «دستيابي به اثربخشي سازماني» و «افزايش كارايي و بهره‌وري دولت» شده، زمينه تحقق دولت رفاه را فراهم مي‌كند.ابتكار يا ارزش مقاله: در اين پژوهش، مهم‌ترين مؤلفه‌ها و شاخص‌هاي ارزشيابي عملكرد دولت در حوزه سلامت در قالب الگوي پيشنهادي ارزشيابي عملكرد كه ابتكار اين پژوهش است، شناسايي و ويژه‌سازي شدند.