بررسي توليد بتا-گلوكان از ميسليوم قارچ صدفي به روش كشت غوطه‌وري و ارزيابي تكنيك‌هاي استخراج آن

بتا-گلوكان‏ها از تركيبات بسيار ارزشمند پلي‌ساكاريدي در ساختار ديوارۀ ‏سلولي برخي گياهان عالي، قارچ‌ها و باكتري‌ها هستند كه از ميان آنها قارچ‌‏ها با داشتن انواع ويژه‌اي از بتا-گلوكان‌هاي زيست‌فعال ‏حائز اهميت مي‌باشند. در تحقيق حاضر، قارچ صدفي به‌عنوان منبع توليد بتا-گلوكان درنظرگرفته شد كه ضمن ارزيابي تأثير روش هم‌زدن طي رشد قارچ، اثر نوع تركيبات محيط‌كشت شامل 4 قند زايلوز، گلوكز، مالتوز و لاكتوز (در سه سطح) و 4 منبع متفاوت نيتروژن شامل؛ عصارۀ مالت، عصارۀ مخمر، پپتون و عصارۀ سبوس برنج (در يك سطح) بر ميزان توليد ميسليوم قارچي بررسي شد. راندمان فرايند با اندازه‌گيري ميزان ميسليوم خشك توليدي در واحد حجم محاسبه شد. نتايج نشان داد هم‌زدن مداوم با سرعت 220 دور در دقيقه سبب افزايش توليد ميسليوم گرديد و بيشترين مقادير بيومس توليدي در حضور مالتوز به‌عنوان منبع كربوهيدرات و به‌ترتيب عصارۀ مالت و عصارۀ سبوس برنج به‌عنوان منابع نيتروژني حاصل شد جهت مقايسۀ نتايج از طرح پايۀ كاملاً تصادفي در قالب فاكتوريل استفاده شد. علاوه‌برآن استخراج بتا-گلوكان از ميسليوم قارچي به دو روش اسيدي و اسيد-قليا موردارزيابي قرار گرفت، به‌منظور بررسي نتايج به‌دست‌آمده از روش آناليز واريانس يك‌طرفه استفاده گرديد، به‌طوري‌كه استخراج به روش اسيد-قليا با مقدار خلوص حدود 94 درصد به لحاظ آماري تفاوت معني‌داري در مقايسه با روش اسيدي نشان داد (0/05 P). يافته‌هاي تحقيق حاضر اهميت هوادهي، نوع منابع قندي و نيتروژني مورد استفاده و روش استخراج را در دستيابي به مقادير اقتصادي از بتا-گلوكان نشان داد. استفاده از حلال‌ها در دو pH اسيدي و بازي مي‌تواند بتا-گلوكاني با خلوص بالا در جهت استفاده در فراورده‌هاي دارويي را حاصل نمايد.