مقايسه تطبيقي زمينه‌هاي فلسفي دو داستان «حي‌بن‌يقظان»‌‌ و «رابينسون كروزو»

هدف اين پژوهش، مقايسه زمينه‌هاي فلسفي موجود در داستان حي‌بن‌يقظان‌‌ و رابينسون كروزو ‌‌مي‌باشد. روش پژوهش بصورت توصيفي- تحليلي با بهره‌گيري از شيوه تحليل محتوا همراه با رويكرد استقرايي است. در بررسي داستان‌ها، جمله بعنوان واحد تحليل در نظر گرفته شد. در اين راستا، جمله‌هاي همسو با نظام مقوله بندي مشخص و در فهرست وارسي ثبت شدند. مقوله‌هاي اصلي شامل هستي‌شناسي، معرفت‌شناسي، انسان‌شناسي و ارزش‌شناسي تعيين شدند. زير مقوله‌‌ها در ذيل مقوله‌هاي اصلي با رويكردهاي فكري و فلسفي مفهوم پردازي شدند. يافته‌هاي حاصل از پژوهش، وجوه اشتراك و افتراق در زمينه‌هاي فلسفي دو داستان را نشان ‌‌مي‌دهد. مهم‌ترين وجه اشتراك دو داستان در آگاهي رساندن و بيداري انسان از ميزان قدرت و توانايي دروني خود در دستيابي به اهداف مادي و معنوي، حتي در صورت وجود مشكلات بسيار بر سر راه و در شرايط بحران است. مهمترين وجه افتراق دو داستان در بعد هستي‌شناسي قابل شناسايي است. در حالي كه هدف غايي در داستان حي‌بن‌يقظان‌‌ به شناخت خداوند واحد منتهي مي‌گردد؛ اما در داستان رابينسون كروزو، خداوند هدف غايي نيست و هدف غايي در سطح زندگي مادي باقي‌ مي‌‌ماند. از اينرو زمينه‌هاي فلسفي در ارتباط با شناخت، انسان و ارزش‌‌ها در سايه هدف غايي ياد شده در دو داستان شكل ‌‌مي‌گيرد.