تحليل و واكاوي جايگاه بعد عملي وجود انسان در ديدگاه فارابي و علامه محمدتقي جعفري تبريزي

بعد عملي وجود انسان مرتبط با اعمال و افعال وي است؛ اعمال و افعالي كه شكل‌ دهندۀ شخصيت وي هستند و با هدايت حكمت عملي مي ‌توانند به عملي حكيمانه مبدل شوند و سبب سعادت انسان گردند. يافته‌هاي تحقيق كه مبتني بر روش توصيفي و تحليلي و با استناد به منابع كتابخانه‌اي صورت گرفته نشان مي‌ دهد كه فارابي توجه خاصي به بعد عملي وجود انسان در ديدگاه خويش در حوزۀ مدينۀ فاضله داشته است؛ به طوري كه عمل اهالي مدينه در كنار معرفت از جمله مؤلفه ‌هايي است كه سبب فاضله شدن مدينه مي ‌شوند و در صورتي كه اهالي مدينه معرفت داشته باشند؛ اما در عمل آن ها ضعف وجود داشته باشد، چنين مدينه اي فاضله نخواهد بود و به تعبير خود فارابي، مدينۀ فاسقه است؛ يعني مدينه‌ اي كه اهالي آن به خداوند و نيكي ‌ها اعتقاد و شناخت دارند؛ اما در عمل پايبند به شناخت خويش نيستند. همين طور بررسي آثار علامه محمدتقي جعفري نشان مي ‌دهد كه ايشان عمل را مؤلفۀ اصلي بعد از آگاهي و معرفت براي رسيدن به حيات معقول مطرح مي كند و حتي معتقد است معقول بودن حيات معقول صرفا به وسيله عقل نظري نيست بلكه شامل عقل نظري وعقل عملي تواما است. بررسي ديدگاه دو متفكر نشان مي‌ دهد كه هر دو به عمل حكيمانه به عنوان مؤلفۀ اصلي توجه دارند و به نقش آن در زندگي فردي و اجتماعي اذعان مي ‌كنند.