بررسي اثر بازدارندگي اسانس گياهان دارويي بر رشد ميسليومي جدايه‌هاي قارچي Fusarium oxysporum و Fusarium culmorum

در اين مطالعه اثر ضدقارچي اسانس چهار گونه گياه، شامل آويشن باغي، اكاليپتوس، اسطوخودوس و زيره سبز روي رشد ميسليومي جدايه‌هاي قارچ بيماري‌زاي گياهي Fusarium oxysporum و Fusarium culmorum بررسي شد. اثر اسانس‌ها به صورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي در چهار غلظت و پنج تكرار دردماي C° 25 روي محيط كشت PDA بررسي شد. نتايج نشان داد كه استفاده از اسانس اين گياهان تأثير بالايي بر مهار رشد ميسليومي جدايه‌هاي بيمارگر ذكرشده داشت، غلظت لازم براي بيشترين بازدارندگي رشد ميسليومي جدايه F. oxysporum در ppm 250 به ترتيب براي اسانس‌هاي زيره سبز، اكاليپتوس، آويشن باغي و اسطوخودوس برابر با 100، 96، 93 و 89 % و براي جدايه F. culmorum به ترتيب 99، 96، 92 و 77 % بود. كمترين بازدارندگي رشد ميسليومي F. oxysporum در غلضت ppm 50 به‌ترتيب براي اسانس‌هاي زيره سبز، اكاليپتوس، آويشن باغي و اسطوخودوس برابر با 48/8، 29/4، 44 و 38 % و براي قارچ F. culmorum، برابر با 38/8، 29/4، 44 و 18 % بود. بيشترين و كمترين بازدارندگي رشد ميسليومي به‌ترتيب مربوط به اسانس زيره سبز با غلظت ppm 250 و اسانس اسطوخودوس و اكاليپتوس با غلظت ppm 50 به‌ترتيب به ميزان mm 90 ، 23/52 و 14/4 مشاهده شد. در مورد هر چهار گياه مورد مطالعه با افزايش غلظت اسانس رشد قارچ‌هاي ذكر شده كاهش يافت. با توجه به اثر قارچ‌كشي و بازدارندگي اسانس گياهان بررسي شده و كم‌خطر بودن آنها براي انسان و محيط‌زيست، به نظر مي‌رسد اسانس‌هاي گياهي مي‌توانند براي كنترل قارچ‌هاي بيماري‌زاي گياهي و يا حداقل جايگزيني براي ساخت قارچكش‌هاي جديد استفاده شوند.