ارزيابي فرصت‌هاي ژئوپليتيكي برنامه همكاري جامع (25 ساله) ايران و چين

بعد از جنگ سرد و با شكست رقابت‌هاي دوقطبي و ايدئولوژي‌محور، روابط مبتني بر اقتصاد گسترش يافت. انتهاي قرن بيستم و آغاز قرن بيست و يكم دهه‌هاي ظهور قدرت‌هاي جديد اقتصادي در قاره آسيا بود. يكي از اين قدرت‌ها كشور چين بود كه با اصلاحات گسترده از سال 1979 ميلادي و توسعه روابط خود با غرب و جذب سرمايه‌گذاري كشورهاي توسعه‌يافته شاهد جهشي بزرگ در اقتصاد خود بود. در دو دهه اول قرن بيست و يكم هيچ كشوري به اندازه چين مورد توجه ابرقدرت جهان يعني ايلات متحده نبوده است؛ چراكه بزرگترين چالشگر قدرت اقتصادي آمريكا بوده است. لذا سياست‌هاي مهار چين هميشه در دستور كار آمريكا و غرب بوده است. كشور چين براي مقابله با اقدامات غرب با محوريت آمريكا، دست به اقدامات گسترده‌اي در مشاركت با كشورهاي نوظهور اقتصاد جهان در قالب بريكس، بانك اوراسيايي و نيز «ابتكار كمربند و جاده» زده است كه آخرين مورد به عنوان يك سازوكار ژئواكونوميكي مورد توجه جهانيان است. اين ابرپروژه داراي پيوست‌هاي در قالب توافق‌هاي همكاري دو و چندجانبه است كه نمونه آن توافق همكاري جامع (25 ساله) ايران و چين است كه مورد توجه اين مقاله است. لذا در اين پژوهش سعي بر اين بوده تا به بررسي فرصت‌هاي ژئوپليتيكي اين توافق براي ايران در قالب يك سوال اساسي پرداخته شود: براساس سند برنامه همكاري‌هاي جامع (25 ساله) ايران و چين مهم ترين فرصت‌هاي ژئوپليتيكي براي ايران در اين سند كدامند؟ اين مقاله كه با روشي تحليلي توصيفي و براساس مفهوم ژئواكونومي و رويكرد وابستگي متقابل نگارش شده به عوامل مثبت و فرصت‌هاي ژئوپليتيكي توافق مذكور پرداخته است.