پايش خشكسالي بوم‌شناختي زاگرس مياني برپايه‌ داده‌هاي ماهواره‌ لندست‌– 7 و داده‌هاي اقليمي (مطالعه‌ موردي: استان لرستان)

پوشش‌ گياهي نقش مهمي در حفاظت از منابع آب و خاك، تثبيت كربن و بهبود كيفيت هوا دارد. در زاگرس مياني، پوشش گياهي جنگلي و مرتعي و تأثير آن در حفاظت از منابع خاك و آب و پايداري فعاليت‌هاي اقتصادي، داراي اهميت بسيار است. در اين پژوهش، با استفاده از پلتفرم گوگل ‌ارث انجين و تصاوير ماهواره‌ لندست‌– 7، خشكسالي زاگرس مياني (استان لرستان) با شاخص‌هاي گياهي NDVI، SAVI و VCI و همچنين شاخص خشكسالي هواشناسيSPI ، متعلق به دوره‌ آماري 2020-2000 پايش شد. براي محاسبه‌ شاخص SPI از داده‌هاي بارش نُه ايستگاه هواشناسي سينوپتيك، با پراكنش مكاني مناسب و طول دوره‌ آماري (2020-2000) استفاده شد و پردازش‌ها در نرم‌افزار DPI انجام شد. به‌منظور محاسبه‌ شاخص‌هاي گياهي، ابتدا تمامي تصاوير ماهواره‌اي تصحيح‌هندسي‌شده‌ سنجنده‌ ETM+ ماهواره‌ لندست براي استان لرستان، متعلق به هر سال، فراخواني شد. در اين مرحله، به‌طور متوسط درمورد هر سال 52 تصوير فراخواني شد. سپس تصاوير با پوشش ابري كمتر از 5% انتخاب و پردازش شدند. نتايج شاخص VCI نشان داد منطقه‌ مورد مطالعه، در طول دوره‌ آماري 2020-2000، اغلب تحت تأثير خشكسالي خفيف بوده و بين سال‌هاي مورد مطالعه، در سال 2008، بيشترين ميزان مساحت خشكسالي‌ مربوط به طبقه‌ متوسط را با 5880.6 هكتار، دارا بوده است. نتايج شاخص SPI نشان داد در سال 2010 خشكسالي متوسط، در سال‌هاي 2008 و 2017 خشكسالي شديد، در 2006 ترسالي ملايم و سال 2019 ترسالي شديد رخ داده است. نتايج شاخص‌هاي NDVI و SAVI نيز گوياي افزايش طبقات پوشش گياهي تنك و مناطق فاقد پوشش گياهي، به‌ترتيب، 331679.1 و 115164 هكتار و كاهش پوشش گياهي نرمال و متراكم، به‌ترتيب، 446160.7 و 682.4 هكتار در سال 2008، در قياس با سال‌هاي 2006 و 2007 بود. براساس نتايج، هر سه شاخص مورد بررسي شرايط مساعد پوشش گياهي و ترسالي اكولوژيك در سال‌هاي 2016، 2019 و 2020 به‌دست آمد. بيشترين ميزان اين هماهنگي ميان خشكسالي هواشناسي SPI و شاخص‌هاي گياهي در سال‌هاي 2008 و 2010 و تاحدودي ترسالي سال 2019 مشاهده شد. به‌طور كلي، نتايج نشان مي‌دهد كه افزايش يا كاهش پوشش گياهي مي‌تواند ناشي از رخداد يا نبود خشكسالي باشد؛ ضمن آنكه ديگر عوامل، مانند تغييرات كاربري اراضي نيز، بايد درنظر گرفته شود.