ارزيابي تغييرات ساختار اكولوژيك شهر بهشهر به منظور ارائه راهكارهايي جهت بهبود پيوستگي منظر و ارتقاي تاب آوري زيست محيطي

مقدمه: امروزه جامعه شهري با مشكلات متعددي از جمله مسايل زيست محيطي درگير مي باشد. شهر بهشهر نيز به تبع تغييرات جمعيتي و افزايش ساخت و ساز با مسايل زيست محيطي فراواني مانند: تغيير و تخريب اراضي طبيعي، كاهش سطوح سبز، قطعه قطعه شدن كاربريها و ... مواجه شده است. هدف: هدف از اين پژوهش ارزيابي تغييرات ساختار اكولوژيك شهر بهشهر به منظور ارايه راهكارهايي جهت پيوستگي اكولوژيكي سيماي سرزمين( منظر) و ارتقاي تاب آوري زيست محيطي، با استفاده از اصول اكولوژي سيماي سرزمين به همراه مدل موزاييكي فورمن( لكه، كريدور و ماتريس) و آسيب شناسي از عناصر ساختاري سيماي سرزمين مي باشد. روش شناسي تحقيق: براي دستيابي به اهداف تحقيق، ابتدا عناصر ساختار اكولوژيك شهر ، با استفاده از تصاوير ماهواره اي سالهاي 1986 و 2020 آشكار سازي شد، سپس تغييرات اين عناصر توسط 5 متريك سيماي منظر (MNN,LSI,MPS,LPI,NP) در برنامه Fragstats تحليل گرديد و در ادامه آسيب شناسي اين عناصر با تحليل لكه ها و كريدورهاي طبيعي و مصنوعي شهر انجام شد، در نهايت با پهنه بندي ميزان پيوستگي اكولوژيكي (پوشش گياهي) در محيط نرم افزار Arc GIS، راهكارهايي جهت ارتقاي پيوستگي اكولوژيكي هر پهنه ارايه گرديد.قلمرو جغرافيايي پژوهش: قلمرو جغرافيايي اين پژوهش، شهر بهشهر مي باشد. يافته ها: يافته ها حاكي از آن است كه، عناصر ساختار اكولوژيكي خصوصا لكه هاي زراعي، باغات و فضاي سبز شهر بهشهر از نظر نحوه تركيب و توزيع فضايي داراي شرايط مطلوبي نيست و طي دوره زماني مورد مطالعه از لحاظ پيوستگي اكولوژيكي، خصوصا لكه هاي زراعي دچار تخريب شديدي شده است، به طوري كه لكه هاي سبز زراعي و باغي در طي 34 سال اخير به ترتيب52 و 31 درصد كاهش يافته اند، در واقع با توجه به مقادير حاصله از متريك) MNN ميانگين متوسط فاصله دو لكه مشابه)، ميزان پيوستگي اكولوژيكي لكه هاي زراعي در 34 سال گذشته در حدود 48 متر، باغات و فضاي سبز حدود 10 متر كاهش يافته و فواصل بين لكه هاي مشابه اكولوژيكي زياد تر شده است. نتايج: تحقيق حاضر در نهايت منجر به ارايه: (1) راهكارهاي عملياتي و اجرايي حفاظتي ، در ارتباط با كريدورها و لكه هاي طبيعي وسبز موجود(2) و راهكارهاي عملياتي و اجرايي اصلاحي مبتني بر ايجاد شبكه هاي اكولوژيكي سبز و احياي لكه هاي تخريب شده و همچنين نقشه شبكه حياتي از محدوده مورد مطالعه انجاميد.