توسعه پايدار شهري با تاكيد بر آمايش سرزمين (مطالعه مورد: شهرهاي منطقه سيستان)

مقدمه: امروزه توجه به ظرفيت ها و توانمندي هاي بك مكان مانند ناحيه، استان و يا كشور در جهت توسعه ي منطقي آن مكان بيانگر مفهوم واقعي آمايش است. لذا به منظور جلوگيري از مسائلي از جمله بحران محيط زيست، فرسايش، تخريب خاك، رشد ناموزون شهري و... تدوين طرح‌هاي آمايش سرزمين به منظور نيل به اهداف استراتژي هاي جامع توسعه ملي و شهري ضروري به نظر ميرسد. هدف پژوهش: هدف پژوهش حاضر، چگونگي دستيابي به توسعه پايدار شهري با تاكيد بر آمايش سرزمين در شهرهاي منطقه سيستان ميباشد. روش‌شناسي تحقيق: روش تحقيق توصيفي و تحليلي و مبتني بر مطالعات كتابخانهاي، اسنادي و ميداني ميباشد. جامعه آماري پژوهش ۴۰۳ نفر از كارشناسان در حوزه آمايش سرزمين در منطقه سيستان ميباشد. كه با استفاده از فرمول كوكران 197 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شد. همچنين جهت تجزيه و تحليل اطلاعات از نرم افزار SPSS و مدل Fuzzy Mamdaniبهره گرفته شد. قلمرو جغرافيايي پژوهش: بر اساس آخرين تقسيمات كشوري، منطقه سيستان داراي 5 شهرستان (زابل، زهك، هيرمند، نيمروز و هامون)، به مركزيت شهرهاي (زابل، زهك، دوست محمد، محمدآباد و اديمي) مي‌باشد. يافته‌ها و بحث: نتايج آزمون همبستگي اسپيرمن گوياي تناسب بين گويه‌هاي توسعه پايدار و اصول آمايش سرزمين مي‌باشد. همچنين نتايج آزمون تي تك نمونه اي به منظور ميزان اهميت هر يك از ابعاد اقتصادي، اجتماعي، محيطي، مديريتي و اجرايي، نهادي، با مقدار ميانگين هاي به دست آمده بالاتر از حد متوسط عدد (3) در تمامي گويه ها، نشان از اهميت زياد هر يك از گويه هاي توسعه پايدار با تاكيد بر آمايش سرزمين در شهرهاي منطقه سيستان مي باشد. نتايج رتبه بندي ابعاد توسعه پايدار با تاكيد بر آمايش سرزمين در شهرهاي سيستان با استفاده از مدل فازي ممداني نشان داد، در ابعاد اقتصادي، مديريتي و اجرايي، براي همه شهرها (زابل، زهك، محمدآباد، اديمي، دوست محمد)، متوسط رو به نامطلوب مي‌باشد، در بعد اجتماعي و نهادي همه شهر‌هاي منطقه سيستان به جزء شهر زابل با مقدار وزن‌هاي به دست آمده (0.60)، (0.61)، سطح متوسط رو به نامطلوبي را دارند. در بعد محيطي و اكولوژيك، براي همه شهر هاي منطقه سيستان به جزء شهر دوست محمد با وزن (0.53)، سطح متوسط رو به مطلوب را نشان مي‌دهد. نتايج: نتايج نهايي نشان داد، شاخص‌ها و ابعاد توسعه پايدار شهر‌هاي سيستان از اصول آمايش سرزمين تاثير نپذيرفته است، لذا مي‌طلبد سازمان‌هاي مرتبط در حوزه مديريت و برنامه‌ريزي، در طرح‌هاي توسعه منطقه، اصول آمايش سرزمين را لحاظ كنند.