تحليل مكاشفات روزبهان با استفاده از الگوي تحليل ويليام جيمز

در عرفان اسلامي مكاشفه مسئله مهم و مورد توجه خاص و ويژه اي بوده و هست. زماني كه عارف بر اثر تهذيب نفس و رياضتي كه از سوي مرشد و پير به او القامي شود و به حالات و مقاماتي دست يافت درواقع واجد مكاشفاتي شده است. روزبهان بقلي از عارفان بزرگ قرن6 هجري مي باشد كه از دو گرايش بارز در تصوف اسلامي كه به سكر و صحو (يا به قول حافظ مستي و مستوري) شهرت دارد، روزبهان بي شك در خط گرايش اول است. نگاه جديد به دين و باورهاي ديني و طرح عناوين و پرسش هاي نو در اين ارتباط مدت زماني است كه اذهان متفكران ديني را به خود معطوف كرده است، از جمله اين عناوين جديد بحث تجربه ديني است. ويليام جيمز دين را تاثيرات، احساسات و رويدادهايي مي داند كه براي هر انساني در عالم تنهايي رخ مي دهد و احساسات را مفهوم ذاتي دين مي داند. از ديدگاه او تجربه ديني گوهر دين است، به اين معنا كه حقيقت دين احساسات و عواطفي است كه در انسان هنگام رويارويي با حقيقت غائي پديد مي آيد و امور ديگر مانند عقايد اعمال و مناسك مؤخر از اين تجربه اند. اين تحقيق پس از پرداختن به مكاشفات روزبهان اين موضوع را مورد بررسي قرارخواهدداد كه آيا مكاشفات روزبهان براساس الگوي ويليام جيمز قابل تحليل است يا خير؟ روش تحقيق: روش اين مطالعه توصيفي تحليلي است و روش گردآوري اطلاعات به شيوه كتابخانه‌اي است و از كتاب، مقاله، نرم‌افزار استفاده ‌شده و ابزار گردآوري اطلاعات فيش ‌برداري است.