تحليل و بررسي نگرش ماكياولي درباره انسان و مقايسه آن با انسان كامل در عرفان اسلامي

در اين مقاله ديدگاه هاي نيكولو ماكياولي درباره انسان مبني بر اينكه كه حقيقتي طبيعي است و بايد او را از مشاهده رفتارهايش تعريف كرد با ديدگاه ابن عربي كه انسان را جميع اسماء الهي مي داند كه هدفش تحقق به اخلاق است، مقايسه مي شود. ماكياولي انسان را همچون يك زيست شناس تفسيرمي كند و همين نقطه عطف ديدگاه ماكياولي است. او برخلاف پيشينيان خود و ابن عربي كه انسان را در دستگاه فلسفي خود و عرفان اسلامي توصيف مي كنند انسان را يك موجود مادي محض در كنش مستقيم با جامعه، دولت و سرنوشت خود مي داند. برخلاف اخلاق مسيحي و انسان كامل ابن عربي، از نظر ماكياولي، انسان مفهوم مافوق خود را ازدست داده است و همچون نيرويي در درون طبيعت و در كنش با جامعه شهر و دولت مشاهده مي شود و اراده را معطوف به قدرت مي داند و علاوه بر قبولي عدالت به كاربردن زور را براي اجراي عدالت در جامعه مفيد مي داند. درحالي كه ابن عربي اراده را معطوف به علم دانسته و قواي جلالي و قهريه را در انسان مفيد مي داند. ازآنجاكه تحليل و مقايسه نگرش ماكياولي با انسان كامل ابن عربي كار جديدي به نظرمي رسد به عنوان موضوع مورد نظر قرارگرفت و مقاله حاضر به شيوه كتابخانه اي و منتج از كتاب هاي اصلي و شرح ها و تفاسير آن ها سامان يافت.