اثر محيط غني‌سازي شده حركتي و دو نوع تمرين اجباري بر سطوح پروتئين آيريزين و BDNF هيپوكامپ موش‌هاي ماده مبتلا به ام‌اس تجربي

فرآيندهاي تخريب عصبي نقش مهمي در پيشرفت بيماري ام‌اس دارند. تمرين ورزشي مناسب و زندگي در محيط غني‌سازي شده حركتي (EE) مي‌تواند از طريق ترشح برخي فاكتورهاي رشد عصبي در هيپوكامپ ازجمله آيريزين وفاكتور نوتروفيك مشتق از مغر (BDNF) باعث بهبود و يا جلوگيري از پيشرفت بيماري شود. هدف مطالعه حاضر بررسي اثر ۴ هفته تمرين مقاومتي و هوازي و EE بر سطوح پروتئين آيريزين و BDNF هيپوكامپ در موش‌هاي ماده C57BL6 مبتلا به آنسفالوميليت خودايمني تجربي (EAE) بود. تعداد 50 سر موش ماده (سن 8 هفته، ميانگين وزن 2± 18 گرم) به‌صورت تصادفي به پنج گروه مساوي (10 سر موش در هر گروه) تقسيم شدند: 1- كنترل سالم، 2-كنترل + EAE، 3-فعاليت مقاومتي + EAE،4- فعاليت هوازي + EAE و 5- EE + EAE. هفته اول و دوم سازگاري با محيط و سپس القاي EAE انجام شد. گروه‌هاي تمرين 5 روز در هفته روزي نيم ساعت به مدت 4 هفته تمرين كردند و گروه EE به قفس تجهيز شده خود منتقل شد. 48 ساعت پس از آخرين جلسه تمريني موش‌ها بي‌هوش و سپس تشريح و بافت‌برداري انجام شد. براي سنجش ميزان پروتئين‌ها از روش الايزا و براي تعيين تفاوت ميان متغيرهاي پژوهش از آزمون تحليل واريانس و آزمون تعيبي توكي استفاده شد. تمامي تحليل‌ها در سطح معني‌داري 0.05 و با نرم‌افزار SPSS22 انجام شد. بيان پروتئين BDNF هيپوكامپ در هر سه گروه تمريني نسبت به گروه كنترل EAE افزايش يافت. اين افزايش در گروه EE و تمرين مقاومتي هم نسبت به گروه كنترل EAE و هم نسبت به گروه تمرين شنا معنادار بود. همچنين بيان پروتئين آيريزين هيپوكامپ در هر سه گروه تمرين نسبت به گروه كنترل EAE افزايش داشت كه اين افزايش در گروه‌هاي EE و تمرين مقاومتي معنادار بود همچنين بيان آيريزين در گروه EE نسبت به دو گروه تمرين هوازي شنا و تمرين مقاومتي افزايش بيشتري داشت كه اين افزايش نسبت به گروه تمرين هوازي شنا معنادار بود. به نظر مي‌رسد فعاليت ورزشي از هر دو نوع اختياري و اجباري مي‌تواند با مكانيسم اثر متفاوت، موجب افزايش ترشح فاكتورهاي رشد عصبي ازجمله آيريزين و BDNF و درنتيجه كمك به بهبود و پيشگيري از پيشرفت بيماري ام‌اس شود.