مقايسه گفتمان سالمندان مبتلا به آلزايمر و سالمندان طبيعي فارسي‌زبان از منظر زباني و كاربردشناختي

پژوهش حاضر به دنبال مقايسه گفتمان سالمندان فارسي زبان طبيعي و مبتلا به آلزايمر فارسي زبان (در مراحل آغازين و مياني ابتلا) در سطح‌هاي زباني و كاربردشناختي بوده‌است. اين مقاله، پژوهشي تركيبي بود. بخش كيفيِ مطالعه، شاملِ بررسي پرونده پزشكي بيماران، فارسي سازي آزمون‌هاي بازگويي داستان كوتاه، ضرب المثل، داستان سازي تصوير و دزدي كلوچه بود. بخش كمّي پژوهش نيز شامل اجراي آزمون هاي يادشده به روش شبه‌آزمايشي بود. به اين منظور، توانايي 31 سالمند فارسي زبان مبتلا به بيماري آلزايمر در مرحله‌هاي آغازين و مياني بيماري با 31 سالمند فارسي زبان طبيعي از جنبه سطح‌هاي زباني و كاربردشناختي مقايسه شدند. همگي اين افراد تك زبانه بوده و به شيوه نمونه گيري در دسترس انتخاب شده بودند. ابزارِ اين پژوهش، شكل فارسي سازي‌شده آزمون هاي دزدي كلوچه، داستان سازي تصوير و ضرب المثل و نيز آزمون هاي بازگويي داستان كوتاه و گزينش اجباري بودند. داده ها با آمار توصيفي خلاصه شدند. همچنين، پس از تأييد طبيعي‌بودن توزيع داده ها توسط آزمون شاپيروويلك، با آزمون تحليل واريانس اندازه گيري مكرر تحليل شدند. يافته‌ها نشان داد بين عملكرد سالمندان بيمار مبتلا به آلزايمر و سالمندان طبيعي در سطح زباني (شامل خطاهاي دستوري، ساختاري و معنايي) و كاربردشناختي (استنباط و توانايي تشخيص تكليف) تفاوت معناداري وجود دارد، و سالمندان مبتلا به آلزايمر عملكرد ضعيف‌تري داشتند. همچنين يافته هاي اين پژوهش نشان داد كه مهارت هاي بياني در مراحل آغازين و مياني بيماري كمتر از مهارت هاي ادراكي دچار اختلال مي گردد. درباره پيامدهاي اين يافته ها بحث مي شود.