چشم‌اندازي از نظام حق اختراع در پرتو كاربرد هوش مصنوعي

نظام حق اختراع براساس مقررات و ضوابط سنتي خود از جمله جديدبودن، گام ابتكاري و كاربرد صنعتي، يك اختراع را شايستۀ حمايت و اختراع كننده را مستحق دريافت عنوان مخترع مي داند، اما در اين ميان با ظهور فناوري هاي نوين از جمله هوش مصنوعي شرايط ماهوي و شكلي اختراعات به نحوي شگفت انگيز بررسي و اعمال اصول و قواعد بنيادين نظام حق اختراع با مشكلات جدي مواجه مي شود. از سوي ديگر نقض حق اختراع با سامانه هاي هوشمند، به علت تعدد افراد دخيل، مشكلاتي را در انتساب مسئوليت و شناسايي شخص مسئول جبران خسارت و همچنين تغييراتي را در اين حوزه بر نظام حق اختراع به وجود مي آورد. براين اساس، هدف اين نوشتار بررسي جايگاه پديدۀ هوش مصنوعي در نظام حق اختراع است تا با مطالعۀ پيامدهايي كه اين پديده براي اين نظام حقوقي دارد، تغييرات اجتناب ناپذير اصول و مباني اين نظام هاي حقوقي شناسايي شود. در مطالعۀ حاضر به روش تحليلي توصيفي اين نتيجه حاصل شد كه بسياري از اصول و مفاهيم بنيادين اين نظام مانند شروط شكلي و ماهوي لازم براي اعطاي حمايت تغيير مي كنند. همچنين در موارد نقض حق اختراع ناشي از هوش مصنوعي، نمي توان قاعدۀ عام در تعيين شخص مسئول را شناسايي كرد و در هر مورد بايد براساس ميزان مشاركت افراد در نقض حق اختراع، نحوۀ جبران خسارات مشخص شود.