تأثير سپاه اتابكان زنگي بر قواي صلاح‌الدين ايوبي

پس ‌از آنكه صلاح‌الدين توانست خلافت فاطمي را منقرض كند، بخش عمده‌اي از توان نظامي ايوبيان صرف سركوب قواي نظامي مصر شد كه هنوز به خلافت فاطميان وفادار بودند. تلاش صلاح‌الدين براي سركوب و تبعيد نيروهاي فاطمي سبب شد كه حكومت تازه تأسيس ايوبي در برابر صليبيان و باقي‌مانده حكومت‌هاي متشتت زنگيان در شام و جزيره با خلأ نيروي نظامي مواجه باشد. تلاش‌هاي صلاح‌الدين در ابتداي حكومت خود براي منظم كردن جزيره از آن ‌جهت بود كه بتواند نيروي اقطاعي لازم را براي مقابله با صليبيان به دست آورد. اما اين نيروي اقطاعي با توجه به عدم اقتدار صلاح‌الدين در ميان سپاهيان خود و عدم دستيابي به پيروزي قاطع در كوتاه‌ مدت، غالباً نيرويي موقت به شمار مي‌رفتند. در اين مقاله تعداد نبردهاي صلاح‌الدين ايوبي، تعداد سپاهيان او، ميزان موفقيت‌هاي او در نبردها و نقش گروه‌هاي مؤثر در پيروزي‌هاي او بررسي‌شده و بر همين اساس ناكامي‌هاي او نيز تحليل مي‌شود. بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش از بين بردن نيروهاي خلافت فاطمي سبب شد تا صلاح‌الدين به تنها نيروي نظامي مسلمان منطقه در جزيره متكي شود. حضور موقت اين نيروها در بهار و تابستان سبب شد تا وي نتواند بعد از حطين به‌طور كامل صليبيان را از شام رانده و همين امر سبب تصرف مجدد سواحل شام به دست صليبيان شد.