استفاده از تجزيه هاي آماري چند متغيره براي گزينش گروهي ژنوتيپ هاي دو جمعيت در حال تفرق طالبي

طالبي يكي از مهمترين محصولات جاليزي ايران است .در سال‌هاي اخير به دليل برخي مشكلات از جمله پايين بودن شيريني و عملكرد ميوه، بيماري‌هاي بوتهميري و ورود بي‌رويه ارقام هيبريد تجاري خارجي، ذخاير ژنتيكي اين محصول دچار فرسايش شديد شده است. بنابراين در اين پژوهش تلاقي ارقام مهم بومي ساوه و نياگارا (با نام محلي سمسوري) با رقم F1 تجاري و منتخب گاليا جهت تركيب بهترين صفات و گزينش بهترين ژنوتيپ‌هاي نسل F2 به روش شجره اي و تداوم نسل‌ها انجام گرفت. گزينش برترين ژنوتيپ‌ها در سه مرحله  (غربالگري طبيعي در مزرعه براي مقاومت به بيماري، ويروس و كنه، ارزيابي بر اساس صفات كيفي در آزمايشگاه و گزينش نهايي ژنوتيپ‌ها بر اساس نتايج آناليز چندمتغيره صفات كمي) صورت پذيرفت. نتايج نشان داد در جمعيت نياگارا × گاليا (NGF2) وراثت‌پذيري عمومي براي همه صفات مورد ارزيابي به جز شاخص شكل ميوه بالا بود. در جمعيت ساوه×گاليا (SGF2)، ضخامت گوشت، مواد جامد محلول و تاريخ برداشت ميوه داراي بالاترين وراثت‌پذيري بودند. همچنين صفات وارد شده به مدل رگرسيوني گام به گام  به ترتيب 90.3 و 80.3 درصد از كل تغييرات مربوط به وزن ميوه را به ترتيب در دو جمعيت NGF2 و SGF2 توجيه كردند. بر اساس نتايج تجزيه به مولفه‌هاي اصلي، در جمعيت NGF2 وSGF2  دو مولفه اصلي به ترتيب 71.9 و 71.3 درصد از واريانس داده‌ها را توجيه نمودند. بر اساس نتايج تجزيه باي پلات 30 ژنوتيپ برتر NGF2 و 53 ژنوتيپ برتر SGF2 گزينش شد كه جهت تداوم نسل‌ها و رسيدن به لاين‌هاي خالص برتر در نسل F3 كشت شدند.