شگردهاي آيرونيك ابوسعيد ابوالخير در دعوت و ارشاد براساس گزارش‌ هاي اسرارالتوحيد

بنابر گزارش هاي اسرارالتوحيد ابوسعيد ابوالخير با آنكه رسماً به ارشاد كسي مبادرت نداشته، گروه هاي بسياري را به سوي خود جذب كرده و موجب توبه و هدايت آنان شده است. پرسشي كه زمينه ساز اين پژوهش شده، اين است كه چنين توفيقي در هدايت مردم توسط عارفي كه غالباً در بسط و شادخواري صوفيانه به سر مي برده، چگونه و با چه سازوكارهايي حاصل مي شد و او بدون مبادرت مستقيم به ارشاد، چگونه و با چه شگردهايي عمل مي كرد؟ آنچه از بررسي ها به دست آمد اين بود كه ابوسعيد در شيوه ارشادي خود به جاي منع موقت يك رفتار ناصواب، با برانگيختن حس استعلاي روحاني در افراد، موجب تحول بنيادي در شخصيت آنها مي شد. وي در اين شيوه ضمن برخورداري از كاريزماي معنوي، با وارونه سازي سازوكارهاي ارشاد و استفاده از شگردهايي پارادوكسيكالي چون «ارشاد از طريق ترك ارشاد» موجب انتباه و تحول حقيقي افراد مي شد. هدف اين پژوهش بازشناسي شيوه هاي خلاقانه ابوسعيد در دعوت و ارشاد به روش توصيفي و تحليلي است.