بررسي تطبيقي مؤلفه‌هاي ادبيات ديستوپيايي در رمان‌هاي تهران مخوف و سرگذشت نديمه

«ديستوپيا» (Dystopia) به مفهوم مكاني خيالي است كه در آن مردم زندگي غيرانساني و اغلب ترسناك دارند. زمينه‌هاي ظهور ديستوپيا كه به آن ادبيات پليدشهري نيز گفته مي‌شود، آثاري هستند كه با بدبيني مفرط به واقعيت زندگي انسان در دنياي معاصر نگريسته‌اند. اين ژانر ادبي افزون بر آنكه نشان‌دهنده نارضايتي و انتقاد از زمان حال است، تأثيرات خطرناك ساختارهاي سياسي و اجتماعي را بر آينده بشريت بررسي مي‌كند. در جستار حاضر دو نمونه از آثار پليد‌شهريِ دو فرهنگ متفاوت ايراني و امريكايي؛ يعني رمان‌هاي «تهران مخوف» از مرتضي مشفق كاظمي و «سرگذشت نديمه» از مارگارت اتوود، مورد بررسي و تطبيق قرار گرفته‌است. نگارندگان به روش توصيفي- تحليلي به كشف و تطبيق مؤلفه‌هاي پليدشهري در دو اثر پرداخته‌اند و سعي كرده‌اند به اين پرسش‌ها پاسخ دهند كه مهم‌ترين مؤلفه‌هاي ديستوپيا در دو رمان تهران مخوف و سرگذشت نديمه كدامند؟ و اين دو اثر در زمينه پليد‌شهر چه اشتراكاتي دارند؟ مرتضي مشفق كاظمي و مارگارت اتوود در رمان خود با نمايش زندگي شهري و چهرۀ شهري كه در آن پليدي و وحشت حاكم است، هويت ملي، ساختار دولتي و تغييرات اجتماعي را به چالش مي‌كشند. در نهايت، باتوجه به به بررسي و تطبيق دو رمان روشن شد كه مواردي مانند فساد در ساختار سياسي و جامعه توتاليتري، تكنيك‌هاي كنترل و پروپاگاندا، جنگ و كودتا، انطباق اجتماعي و مسأله زنان از مهم‌ترين مؤلفه‌هاي پليدشهري در اين دو اثر منتخب به شمار مي‌روند.