بهبود فرايند تخصيص كاربري زمين با تأكيد بر پتانسيل عرضه خدمات اكوسيستم در حوزه آبخيز قره‌سو

توسعه مناطق انساني و فعاليت‌هاي بشر در طي زمان موجب تقاضا براي منابع طبيعي از‌جمله استفاده از خدمات اكوسيستم و به‌دنبال آن تغيير كاربري زمين مي‌شود. از‌آنجايي‌كه فرايند تخصيص كاربري موجب ارتباط بين محيط‌ طبيعي و منابع انساني مي‌شود، رقابت ميان كاربري‌هايي كه در تعارض هستند در اين فرايند از اهميت بالايي برخوردار است. ابزارهاي مختلفي براي رفع تعارض ميان كاربري‌ها و شبيه‌سازي تغييرات كاربري زمين استفاده مي‌شوند. مدل CLUMONDO ابزاري است كه با دخالت دادن خدمات اكوسيستمي متنوع در تخصيص و تغيير كاربري‌ها، به شبيه‌سازي تغييرات كاربري زمين و پوشش زمين مي‌پردازد. در اين پژوهش، از اين مدل براي پيش‌بيني ميزان تغييرات تقاضا براي كاربري‌هاي اصلي حوزه آبخيز قره‌سو، براي دوره زماني 10 ساله (1410-1400) استفاده شد. متغيرهاي شيب، جهت، ارتفاع، تعداد سلول شهري در همسايگي 7*7، دما، بارش، فاصله از رودخانه، فاصله از شهر و فاصله از جاده در اين مدل استفاده شد. براي بهينه‌سازي در يك سناريو افزايش پتانسيل ترسيب كربن و افزايش مناطقي براي سكني گزيدن به‌صورت همزمان ‌بررسي شد. تجزيه‌و‌تحليل نتايج با استفاده از نرم‌افزارIdrisi Terrset  و Arc GIS انجام شد. نتايج نشان داد، براي بهبود خدمات اكوسيستم در 10 سال آينده (1410) كاربري انسان‌‌ساخت و جنگل متراكم روند افزايشي و اراضي جنگلي نيمه‌متراكم و كشاورزي به‌دليل تبديل به كاربري‌هاي ديگر كاهش يافته است. اين مطالعه نشان داد كه مي‌توان تلفيقي از خدمات متنوع و گاهي متضاد را در كنار هم به گونه‌اي برآورد كرد كه نيازهاي انساني نيز برآورده شود.