اثر محلول‌پاشي اسيدهاي آمينه بر خصوصيات مورفوفيزيولوژيك و اسانس آويشن دنايي تحت رژيم‌هاي مختلف آبياري

جهت مطالعه اثر محلول پاشي اسيدهاي آمينه بر خصوصيات مورفوفيزيولوژيك و اسانس آويشن دنايي تحت رژيم هاي مختلف آبياري، آزمايشي به صورت اسپليت پلات بر پايه طرح بلوك هاي كاملاً تصادفي با سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه تربيت مدرس طي سال زراعي 1397 انجام شد. عوامل آزمايش شامل رژيم‌هاي آبياري در سه سطح آبياري كامل، تنش‌هاي آبي متوسط و شديد به ترتيب قطع آبياري تا تخليه 25، 45 و 65 درصد آب قابل استفاده موجود در ريشه و سپس آبياري تا حد ظرفيت مزرعه از زمان استقرار گياه تا برداشت در كرت‌هاي اصلي و رژيم‌هاي محلول پاشي با شش نوع ماده شامل آسپارتيك اسيد، تيروزين، پرولين، اسيدهاي آمينه تجاري، آب مقطر و عدم محلول پاشي براي كرت هاي فرعي لحاظ شدند. براساس نتايج با كاهش آبياري تا تنش آبي شديد ارتفاع بوته، وزن تر و خشك برگ، سطح برگ، كلروفيل كل، درصد و عملكرد اسانس كاهش و گايكول پراكسيداز و پرولين افزايش معني داري نسبت به آبياري كامل نشان دادند. فعاليت كاتالاز تحت تنش آبي متوسط افزايش و تنش آبي شديد كاهش يافت. محلول پاشي اسيدهاي آمينه اثر افزايشي مثبتي بر صفات مورد بررسي داشت. بيشترين عملكرد اسانس حدود 11/20 كيلوگرم در هكتار به بوته هاي تحت محلول پاشي پرولين و اسيدآمينه تجاري در شرايط آبياري كامل اختصاص داشت. براساس نتايج كلي محلول پاشي پرولين با افزايش غلظت اسموليت هايي نظير پرولين در شرايط تنش آبي و حفظ فشار اسمزي در تحمل تنش خشكي به گياه كمك كرده و باعث جبران بخشي از كاهش رشد و وزن خشك شود. لذا مصرف اين اسيدآمينه در شرايط تنش براي كاهش اثرات ناشي از تنش خشكي توصيه مي شود. در شرايط عدم تنش محلول پاشي اين نوع از اسيدهاي آمينه بيشترين تأثير بر رشد و عملكرد گياه را داشت.